Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 kwietnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Magdalena Michalska-Kania

Protokolant : Izabela Niedobecka-Kępa

po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2025 roku w Rybniku

na rozprawie

sprawy z odwołania Ł. B.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

z dnia 13 listopada 2024 roku nr (...)

o zasiłek chorobowy

oddala odwołanie.

Sygn. akt V U 342/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 13 listopada 2024 roku, nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu Ł. B. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 31 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu pobranego w tym okresie zasiłku chorobowego z odsetkami w łącznej kwocie 1.214,95 zł. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony był niezdolny do pracy m.in. w okresie od 21 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku, przy czym za okres od 21 do 30 sierpnia 2024 roku pracodawca ubezpieczonego wypłacił wynagrodzenie z tytułu niezdolności do pracy, a za dalszy okres ubezpieczony otrzymał zasiłek chorobowy. W okresie orzeczonej niezdolności do pracy w dniu 24 sierpnia 2024 roku ubezpieczony obsługiwał klientów w prowadzonym przez siebie punkcie gastronomicznym, co wynika ze sporządzonej w sprawie notatki służbowej i dokumentacji fotograficznej. W konsekwencji należało uznać, że ubezpieczony wykorzystywał zwolnienie lekarskie niewłaściwie oraz świadczył pracę w jego trakcie.

Od powyższej decyzji ubezpieczony złożył odwołanie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zakwestionował rzetelność przeprowadzonego przez organ postępowania. Wskazał, że sam fakt uwidocznienia ubezpieczonego na fotografii znajdującej się w posiadaniu organu nie oznacza, że zdjęcie wykonano w czasie i w okolicznościach przyjętych przez organ.

W piśmie z dnia 7 stycznia 2025 roku organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 11 stycznia 2025 roku ubezpieczony podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podkreślił jednocześnie, że zarówno działania pracodawcy, jak i organu rentowego były motywowane politycznie z uwagi na działalność samorządową ubezpieczonego. Przyznał przy tym, że prowadzi działalność gospodarczą – punkt gastronomiczny, w którym zatrudnia pracownika. Zaprzeczył jednak, aby podczas zwolnienia lekarskiego wykonywał pracę pozostającą w sprzeczności z celem zwolnienia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczony Ł. B. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży lodów, gofrów i napojów. Punkt gastronomiczny zlokalizowany jest na nieruchomości należącej do ubezpieczonego, w sąsiedztwie Urzędu Gminy w G..

Dodatkowo ubezpieczony zatrudniony był w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. Oddział w J..

Dowód: częściowo przesłuchanie ubezpieczonego k. 61-61v

W okresie od lipca do września 2024 roku ubezpieczony wielokrotnie przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu zakażenia boreliozą. Posiadał orzeczenie o niezdolności do pracy m.in. w okresie od 24 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku.

Z tytuły zatrudnienia u płatnika składek Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. ubezpieczonemu w okresie od 24 sierpnia 2024 roku do 30 sierpnia 2024 roku wypłacono wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a od 31 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku otrzymał zasiłek chorobowy w łącznej kwocie 1.197,96 zł.

Dowód: akta rentowe – zestawienie zaświadczeń z 25.09.2024 r., druki ZUS ZLA, karta zasiłkowa

W dniu 24 sierpnia 2024 roku na terenie za Urzędem Gminy w G. odbywała się plenerowa impreza „F. p. z F. P.”. Ł. B. nie zawierał umowy z organizatorem wydarzenia na obsługę gastronomiczną.

Jednakże we wskazanym dniu Ł. B. pracował w swoim punkcie gastronomicznym, znajdującym się w sąsiedztwie Urzędu Gminy. Podejmował się obsługi klientów, przygotowując dla nich desery i nalewając piwo. Czynności te zostały spostrzeżone przez R. M., zatrudnionego razem z ubezpieczonym w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. Podczas dwukrotnego przyjazdu na piknik, najpierw w godzinach okołopołudniowych, a następnie późnym popołudniem wyżej wymieniony udokumentował fakt podejmowania przez ubezpieczonego pracy w punkcie gastronomicznym. O tych okolicznościach powiadomił następnie pracodawcę, który z kolei poinformował organ rentowy o podejrzeniu nieprawidłowego wykorzystywania okresu zwolnienia lekarskiego.

We wskazanym dniu oprócz ubezpieczonego w punkcie pracowała zatrudniona przez niego pracownica.

Dowód: pismo Urzędu Gminy w G. k. 44-46v, pismo Gminnego Centrum (...)w G. k. 55, zeznania świadka R. M. k. , płyta CD ze zdjęciami i nagraniami k. 58, akta rentowe – notatka służbowa z 30.08.2024 r., pismo WORD z 19.09.2024 r.

Decyzją z 13 listopada 2024 roku, nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu Ł. B. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 31 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu łącznej kwoty 1.214,95 zł, w tym 1.197,96 zł tytułem należności głównej i 16,99 zł tytułem odsetek. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczony był niezdolny do pracy m.in. w okresie od 21 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku, przy czym za okres od 21 do 30 sierpnia 2024 roku pracodawca ubezpieczonego wypłacił wynagrodzenie z tytułu niezdolności do pracy, a za dalszy okres ubezpieczony otrzymał zasiłek chorobowy. W okresie orzeczonej niezdolności do pracy w dniu 24 sierpnia 2024 roku ubezpieczony obsługiwał klientów w prowadzonym przez siebie punkcie gastronomicznym, co wynika ze sporządzonej w sprawie notatki służbowej i dokumentacji fotograficznej. W konsekwencji organ uznał, że ubezpieczony wykorzystywał zwolnienie lekarskie niewłaściwie oraz świadczył pracę w jego trakcie.

Dowód: akta rentowe – decyzja z 13.11.2024 r.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane wyżej dowody.

Dowody z dokumentów po części stanowiły dokumenty urzędowe, korzystające z domniemania prawdziwości zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. Całość zgromadzonej dokumentacji, w powiązaniu z pozostałymi dowodami, pozwoliła natomiast na odtworzenie przebiegu zdarzeń z dnia 24 sierpnia 2024 roku. Sąd nie znalazł zatem podstaw do podważenia waloru dowodowego przywołanych dokumentów.

Do akt sprawy zostały również złożone zdjęcia i nagrania, na których bezsprzecznie widać ubezpieczonego, który obsługiwał klientów punktu gastronomicznego. Sam ubezpieczony po odtworzeniu płyty przyznał, że rozpoznaje się na okazanych mu zdjęciach i nagraniach. Oświadczył jednak, że nie spostrzegł na nich żadnego zdarzenia, które pozwoliłoby mu na skojarzenie go ze spornym dniem. Sąd miał jednak na względzie, że zdjęcia i nagrania posiadają znacznik daty i czasu jednoznacznie wskazujący, że zostały wykonane w dniu 24 sierpnia 2024 r. Okoliczności tej nie udało się przy tym podważyć ubezpieczonemu. Próbował jedynie powoływać się na rozbieżność między godziną wykonania części nagrań i fotografii a okresem, w którym świadek R. M. (autor zdjęć i nagrań) miał opuścić zakład pracy w związku z prywatnym wyjściem w godzinach 11:35-12:05. W istocie część zgromadzonej dokumentacji została sporządzona po godzinie 12:05, a przed zakończeniem pracy świadka (tj. przed 15:45 – k. 69), jednakże świadczyć to może co najwyżej o błędnym rozliczeniu przez świadka czasu wyjścia z pracy w sprawach osobistych. Nie wpływa to natomiast na ocenę samego zachowania ubezpieczonego, utrwalonego na materiałach zgromadzonych na płycie CD.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka R. M.. Świadek opisał w jakich okolicznościach znalazł się na festynie oraz że przyjeżdżając dwukrotnie w to miejsce za każdym razem widział ubezpieczonego wykonującego pracę w swoim punkcie gastronomicznym podczas orzeczonej niezdolności do pracy. Zeznania świadka są zbieżne ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją zdjęciową i filmową. Natomiast sam konflikt, który miał istnieć między ubezpieczonym a świadkiem, jak również wcześniejsze zachowania świadka mające na celu zdyskredytowanie ubezpieczonego nie mogły per se świadczyć o składaniu przez świadka nieprawdziwych zeznań, czym naraziłby się na odpowiedzialność karną. Motywy, dla których świadek pojechał na festyn oraz ujawnił fakt prowadzenia w tym czasie przez ubezpieczonego działalności gospodarczej są irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedyną bowiem istotną okolicznością, którą należało przesądzić było wykonywanie pracy przez ubezpieczonego w spornym okresie.

Nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego okazały się zeznania świadków A. M. i T. O.. Wskazani świadkowie nie mieli własnych spostrzeżeń na temat wykonywania działalności zarobkowej przez ubezpieczonego w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, a o wszystkich okolicznościach sprawy dowiedzieli się od ubezpieczonego. Relacjonowali oni zatem jedynie wersję zdarzeń przedstawioną im przez Ł. B., która okazała się nieprawdziwa. Sąd ograniczył również zakreśloną przez ubezpieczonego tezę dowodową odnoszącą się do dowodu z zeznań wskazanych świadków. Jak już wyżej wskazano bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również oceny dowodów, był ewentualny konflikt między ubezpieczonym a świadkiem R. M. i przedłożonymi. Nie powielając dotychczas poczynionych rozważań należy jedynie ponownie podkreślić, że przedmiotem zainteresowania Sądu w niniejszej sprawie było wykonywanie przez ubezpieczonego w spornym dniu pracy zarobkowej. Okoliczność ta daje się stwierdzić w obiektywny sposób, niezależnie od relacji łączących ubezpieczonego i świadka.

Ostatecznie nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego okazały się również zeznania świadków K. B. i M. M.. Wyżej wymienione zasłaniały się niepamięcią w zakresie obecności ubezpieczonego w punkcie gastronomicznym w dniu 24 sierpnia 2024 roku oraz jej charakteru (prywatny lub zawodowy). Wprawdzie M. M. wskazywała, że w trakcie pikniku myślała, iż przydałaby się jej pomoc z uwagi na dużą liczbę klientów, których musiała obsługiwać samodzielnie, jednakże twierdzenia te nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Co więcej, w pewnym zakresie zeznania wskazanych świadków są wręcz ze sobą sprzeczne. M. M. – pracownik zatrudniony w punkcie prowadzonym przez ubezpieczonego, zaprzeczyła aby ubezpieczony osobiście podejmował się obsługi klientów. Tymczasem żona ubezpieczonego K. B. wskazała, że ubezpieczonemu zdarzało się obsługiwać klientów, co zresztą wynika niezaprzeczalnie ze zgromadzonych w sprawie nagrań i zdjęć.

Sąd dał wiarę wyjaśnieniom ubezpieczonego jedynie w części, w zakresie w jakim opisał gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza oraz na czym polega. W pozostałym zakresie twierdzenia ubezpieczonego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności dokumentacji filmowej i fotograficznej, której wiarygodności nie udało się ubezpieczonemu podważyć. Znamiennym jest przy tym, że ubezpieczony nie był nawet w stanie wskazać czy przebywał w okolicy festynu zorganizowanego ku pamięci F. P., a jak sam wskazał takie plenerowe imprezy odbywają się średnio raz w miesiącu. Z uwagi na ich niewielką częstotliwość wątpliwym jest, aby ubezpieczony po upływie zaledwie kilku miesięcy nie był w stanie stwierdzić czy przebywał na terenie festynu (a tym samym przy prowadzonym punkcie gastronomicznym). W ocenie Sądu stanowisko ubezpieczonego wynika z przyjętej przez niego taktyki procesowej, sprowadzającej się do zaprzeczenia okolicznościom podniesionym i dowodzonym przez organ rentowy, bez podjęcia własnej inicjatywy dowodowej. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w sytuacji, gdy jedna ze stron zaprzecza określonym twierdzeniom strony przeciwnej, powinna to uczynić w sposób wyraźny, a w sytuacji, gdy twierdzenie strony przeciwnej poparte jest określonymi dowodami, zaprzeczenie powinno być uzupełnione ustosunkowaniem się do tych dowodów. Tylko takie zaprzeczenie twierdzeniom strony przeciwnej czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 210 § 2 k.p.c. Strona pragnąc zaprzeczyć twierdzeniom strony przeciwnej winna więc poza ogólnikowym stwierdzeniem podnieść także kontrargumenty wskazujące, co jest powodem rzeczonego zaprzeczenia. Każda ze stron jest obowiązana do złożenia zgodnych z prawdą wyjaśnień odnośnie okoliczności sprawy i oświadczeń co do twierdzeń strony przeciwnej dotyczących okoliczności faktycznych (art. 3 k.p.c. i art. 210 § 2 k.p.c.), przy czym ogólnikowe zaprzeczenie wszystkim twierdzeniom strony przeciwnej w zasadzie nie czyni zadość temu obowiązkowi (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 9 lipca 2009 r., III CSK 341/08 i z 26 kwietnia 2007 r., II CSK 22/07)

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że organ rentowy w zaskarżonej decyzji błędnie określił datę początkową okresu orzeczonej niezdolności do pracy na dzień 21 sierpnia 2024 roku. Z akt sprawy wynika bowiem, że okres zwolnienia, obejmujący sporny dzień, rozpoczynał się w dniu 24 sierpnia 2024 roku. Okoliczność ta nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie wpływała na prawidłowość rozstrzygnięcia organu rentowego. Wszak dzień, w którym ubezpieczony miał podjąć się wykonywania pracy zarobkowej nadal mieści się w okresie niezdolności do pracy wskazanej przez organ, zaś rozstrzygnięcie o obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego dotyczy jedynie części okresu tej niezdolności (tj. od 31 sierpnia 2024 roku).

Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej jako ustawa zasiłkowa) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Jednakże, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Przepis wprowadza dwie przesłanki utraty przez ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego: wykonywanie przezeń w okresie orzeczonej niezdolności do pracy zarobkowej, oraz wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Jak słusznie wskazuje się zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, do zastosowania normy wynikającej z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej wystarczające jest zrealizowanie jednej z wyżej wskazanych przesłanek, co wprost wynika z zastosowania przez ustawodawcę w sformułowaniu rzeczonego przepisu alternatywy łącznej w postaci zastosowania spójnika „lub”.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami sprawy aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2021 roku sygn. akt I USK 146/21, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2021 roku I USK 90/21). Nie każda aktywność zawodowa powoduje utratę prawa do świadczeń należnych na wypadek niezdolności do pracy. Konieczna jest bowiem pewna "stopniowalność" zachowań osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniająca specyfikę tej działalności. Zatem tylko wykonywanie czynności ubocznych w stosunku do czynności realizowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, mające charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami i niezarobkowy (np. podejmowanie sporadycznych incydentalnych i wymuszonych regulacjami prawnymi czynności, takich jak złożenie podpisu na dokumencie, zwłaszcza urzędowym, sporządzenie rachunku lub faktury, których niedopełnienie prowadziłoby do niedochowania ustawowego lub umówionego z kontrahentem terminu) może zostać uznane za działanie relatywnie neutralne względem art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Z kolei uznanie, że taka osoba wykonywała w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową w rozumieniu powołanego przepisu będzie możliwe wówczas, gdy wykazuje się ona w tym okresie taką samą lub zbliżoną aktywnością zawodową jak w okresach, w których była zdolna do prowadzenia działalności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r., II UK 186/11; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2022 r., I USK 20/22; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2023 r., II USK 65/23).

Sąd rozpoznający sprawę podziela również stanowisko Sądu Najwyższego, który wskazał, że nie ma jednego prostego rozwiązania, jeśli chodzi o zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a ocena spełnienia przesłanki "wykonywania pracy zarobkowej" jest uzależniona od stanu faktycznego konkretnej sprawy. Nie należy więc oczekiwać kategorycznych wskazań ujednolicających, mających zastosowanie do każdego przypadku. To podstawy faktyczne danego rozstrzygnięcia będą decydowały o zakwalifikowaniu podejmowanych przez ubezpieczonych czynności jako "incydentalnych" bądź "wymuszonych okolicznościami" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2023 r., III USK 103/22). Pracą zarobkową, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jest każda aktywność ludzka, niezależnie od stosunku prawnego, w ramach której jest realizowana, której skutkiem jest uzyskanie dochodu. Przypisuje się zarobkowy charakter każdej działalności przynoszącej jakikolwiek dochód. Nie dotyczy to jedynie sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 30 września 2021 r., I USK 207/21).

W realiach niniejszej sprawy Sąd ustalił, że w dniu 24 sierpnia 2024 roku ubezpieczony wykonywał pracę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z uwagi na zakres podejmowanych przez niego czynności (tj. obsługa klientów punktu gastronomicznego) nie sposób uznać, aby aktywność ta miała incydentalny charakter, wymuszony okolicznościami. Były to typowe czynności związane z prowadzeniem punktu gastronomicznego. Nie można tracić z pola widzenia, że tego samego dnia w punkcie znajdowała się pracownica ubezpieczonego, która również obsługiwała klientów. W konsekwencji nie sposób podjąć choćby próby tłumaczenia zachowania ubezpieczonego koniecznością zapewnia nieprzewidzianego zastępstwa.

W świetle powyższego należy wskazać, że ubezpieczony w żaden sposób nie ograniczył aktywności zawodowej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pytania kierowane przez ubezpieczonego do świadka R. M., a zmierzające do ustalenia czy ubezpieczony pobierał od klientów zapłatę za zamówione produkty i wydawał resztę nie mają znaczenia. Na przedstawionych zdjęciach i nagraniach widać bowiem jednoznacznie, że ubezpieczony serwuje klientom desery i napoje. Uwzględniając obecność w punkcie pracownicy ubezpieczonego oczywistym jest, że mogło dojść do podziału obowiązku między wyżej wymienionych i niepobieranie należności od klientów przez ubezpieczonego nie może świadczyć o niepodejmowaniu przez niego pracy zarobkowej.

Mając na względzie powyższe rozważania należało stwierdzić, że wobec wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczony utracił prawo do zasiłku chorobowego za cały okres orzeczonej niezdolności do pracy od dnia 24 sierpnia 2024 roku do 5 września 2024 roku. Sąd miał jednak na uwadze, że organ rentowy ograniczył swoje rozstrzygnięcie do części tego okresu (tj. od dnia 31 sierpnia 2024 roku), wobec wypłacenia wynagrodzenia za okres choroby przez pracodawcę we wcześniejszym okresie objętym tym samym zwolnieniem.

Na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako ustawa systemowa) za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia; 3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Sąd Najwyższy w wyroku z 26 lipca 2017 r., wskazał, że ustalenie przez Sąd, iż ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia (art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej), nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że nie obciąża go obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego, do którego utracił prawo wskutek wykonywania w okresie pobierania świadczenia pracy zarobkowej. Sąd powinien bowiem rozważyć, czy mimo nieziszczenia się określonej w (art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej) przesłanki zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zasiłek chorobowy został wypłacony na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Przesłanką do zobowiązania ubezpieczonego do zwrotu świadczenia jest więc zła wola ubezpieczonego (wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017r., I UK 287/16).

Ubezpieczonemu można przypisać złą wolę i świadome wprowadzenie w błąd. Należy wskazać, że praca w punkcie gastronomicznym miała miejsce już w pierwszym dniu orzeczonej niezdolności do pracy. Ubezpieczony zataił jednak fakt wykonywania aktywności zarobkowej przed organem rentowym i nadal pobierał świadczenia należne za okres choroby. Dodatkowo na zadane pytania organu udzielił odpowiedzi, w której konsekwentnie zaprzeczał podejmowaniu działalności zarobkowej w spornym okresie. Zatem nawet w toku postępowania wyjaśniającego ubezpieczony oświadczył nieprawdę. Mając zatem na względzie, że ubezpieczony utracił prawo do zasiłku chorobowego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, świadczenia wypłacone mu za ten okres stanowiły świadczenia nienależnie pobrane, podlegające zwrotowi

Ponadto należy pamiętać, że zgodnie z przywołanym art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy zasiłkowej dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane i podlegające wskutek tego zwrotowi nie jest wymagane udzielenie pouczenia przez organ rentowy. Wystarczającą przesłanką zastosowania tego przepisu jest po prostu stwierdzenie, że ubezpieczony w okresie pobierania świadczenia wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Taką okoliczność Sąd ustalił w niniejszej sprawie. Skoro w części okresu orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczony pobrał zasiłek chorobowy, do którego utracił prawo za cały okres orzeczonej niezdolności do pracy organ rentowy zasadnie orzekł o obowiązku jego zwrotu, pomijając jednocześnie w rozstrzygnięciu okres, za który ubezpieczony pobrał wynagrodzenie. Wobec powyższego Sąd uznał, że ubezpieczony jest zobowiązany do zwrotu łącznej kwoty 1.214,95 zł, w tym kwoty 1.197,96 zł tytułem należności głównej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne.

sędzia Magdalena Michalska-Kania