Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 kwietnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Sonia Lasota-Zawisza

Protokolant : starszy sekretarz sądowy Elżbieta Radochońska

po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2025 roku w Rybniku

na rozprawie

sprawy z odwołania A. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

z dnia 17 czerwca 2024 roku

nr (...)

oraz z dnia 17 lipca 2024 roku

nr (...)

o zasiłek chorobowy

1.  zmienia zaskarżoną decyzję z 17 czerwca 2024 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. K. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 20 marca 2024 roku do 24 maja 2024 roku;

2.  zmienia zaskarżoną decyzję z 17 lipca 2024 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. K. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 25 maja 2024 roku do 1 lipca 2024 roku;

3.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz ubezpieczonego kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt V U 182/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 17 czerwca 2024 roku, nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu A. K. (K.) prawa do zasiłku chorobowego od 20 marca 2024 roku do 24 maja 2024 roku. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że tytuł ubezpieczenia ustał 19 marca 2024 roku, zaś ubezpieczony kontynuował do 30 marca 2024 roku wcześniej prowadzoną pozarolniczą działalność gospodarczą stanowiącą tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającym prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby. Według organu rentowego kontynuowanie działalności zarobkowej, po ustaniu umowy o pracę wyklucza przyznanie prawa do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia. Nadto dodał, że osoba niezdolna do pracy, a posiadająca tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym ma możliwość uzyskania zasiłku chorobowego z tytułu kontynuowania działalności jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą o ile zostanie na swój wniosek objęta ubezpieczeniem chorobowym z tego tytułu. Podstawą odmowy zasiłku chorobowego nie jest więc wykonywanie pracy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, czy osiągnięcie z tego tytułu środków finansowych, ale fakt posiadania innego, trwającego tytułu do ubezpieczenia. W związku z czym ubezpieczonemu nie przysługuje zasiłek chorobowy za sporny okres.

vide: akta organu rentowego

W odwołaniu od decyzji, ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do zasiłku chorobowego od 20 marca do 24 maja 2024 roku. W uzasadnieniu przyznał, że miał zawieszoną działalność gospodarczą, jednakże jego działalność została odwieszona na okres jednego miesiąca, tj. marca 2024 roku i miało to związek z koniecznością dokonania sprzedaży uszkodzonego sprzętu z jednoczesnym zakupem nowego umożliwiającego prowadzenie niniejszej działalności. Podniósł, że z powodu odwieszenia działalności gospodarczej był zobowiązany za marzec 2024 roku do odprowadzenia podatku dochodowego, podatku VAT oraz składki zdrowotnej, które to czynności wykonał i uregulował w terminie. Zarzucił, że nie posiada innego tytułu ubezpieczeniowego. Dodał, że w marcu 2024 roku nie wykonywał żadnych czynności zarobkowych oraz nie podpisywał żadnych umów na przyszłą realizację usług. Nadto dodał, że nie był także świadomy, iż z dniem uzyskania zwolnienia lekarskiego winien działalność gospodarczą zawiesić. Podniósł, że 9 kwietnia 2024 roku otrzymał na konto bankowe od byłego pracodawcy wypłatę tytułem świadczenia usług pracy, wskazał, że od 9 kwietnia 2024 roku nie otrzymał już żadnych środków finansowych, gdyż powodem przerwy w wykonywaniu pracy zawodowej było trwające leczenie.

vide: akta o sygn. V U 182/24: k. 3-4

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał wcześniejsze twierdzenia.

vide: akta o sygn. V U 182/24: k. 13-14v

Decyzją z 17 lipca 2024 roku, nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu A. K. (K.) prawa do zasiłku chorobowego od 25 maja 2024 roku do 1 lipca 2024 roku. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że tytuł ubezpieczenia ustał 19 marca 2024 roku, zaś ubezpieczony kontynuował do 30 marca 2024 roku wcześniej prowadzoną pozarolniczą działalność gospodarczą stanowiącą tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby. Według organu rentowego kontynuowanie działalności zarobkowej, po ustaniu umowy o pracę wyklucza przyznanie prawa do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia. Nadto dodał, że osoba niezdolna do pracy, a posiadająca tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym ma możliwość uzyskania zasiłku chorobowego z tytułu kontynuowania działalności jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą o ile zostanie na swój wniosek objęta ubezpieczeniem chorobowym z tego tytułu. Podstawą odmowy zasiłku chorobowego nie jest więc wykonywanie pracy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, czy osiągnięcie z tego tytułu środków finansowych, ale fakt posiadania innego, trwającego tytułu do ubezpieczenia. W związku z czym ubezpieczonemu nie przysługuje zasiłek chorobowy za sporny okres.

vide: akta organu rentowego

W odwołaniu od decyzji, wniesionej w sprawie o sygn. akt V U 232/24, ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do zasiłku chorobowego od 25 maja do 1 lipca 2024 roku. W uzasadnieniu przyznał, że miał zawieszoną działalność gospodarczą, jednakże jego działalność została odwieszona na okres jednego miesiąca, tj. marca 2024 roku i miało to związek z koniecznością dokonania sprzedaży uszkodzonego sprzętu z jednoczesnym zakupem nowego umożliwiającego prowadzenie niniejszej działalności. Podniósł, że z powodu odwieszenia działalności gospodarczej był zobowiązany za marzec 2024 roku do odprowadzenia podatku dochodowego, podatku VAT oraz składki zdrowotnej, które to czynności wykonał i uregulował w terminie. Zarzucił, że nie posiada innego tytułu ubezpieczeniowego. Dodał, że w marcu 2024 roku nie wykonywał żadnych czynności zarobkowych oraz nie podpisywał żadnych umów na przyszłą realizację usług. Nadto dodał, że nie był także świadomy, iż z dniem uzyskania zwolnienia lekarskiego winien działalność gospodarczą zawiesić. Zaznaczył, że w okresie od 20 marca do 17 maja 2024 roku leczył się w Centrum (...). Podniósł, że 9 kwietnia 2024 roku otrzymał na konto bankowe od byłego pracodawcy wypłatę tytułem świadczenia usług pracy, wskazał, że od 9 kwietnia 2024 roku nie otrzymał już żadnych środków finansowych, gdyż powodem przerwy w wykonywaniu pracy zawodowej było trwające leczenie.

vide: akta o sygn. V U 232/24: k. 3

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, połączenie niniejszej sprawy ze sprawą V U 182/24 i podtrzymał wcześniejsze twierdzenia.

vide: akta o sygn. V U 232/24: k. 6-7v

Zarządzeniem z 2 października 2024 roku Sąd połączył sprawę o sygn. akt V U 232/24 ze sprawą o sygn. akt V U 182/24 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

vide: akta o sygn. V U 232/24: k. 11

Pismem z 18 września 2024 roku ubezpieczony podtrzymał wcześniejsze wnioski i twierdzenia nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

vide: akta o sygn. V U 182/24: k. 24-25

Sąd ustalił co następuje:

Ubezpieczony A. K. od 12 lutego 2024 roku do 19 marca 2024 roku był zatrudniony w Zakładzie (...) sp. z o.o. sp. k. w R. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku geodety i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom społecznym. Nadto od 1 marca 2009 roku ubezpieczony prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą (...)świadcząc usługi w zakresie inżynierii i zajmując się doradztwem technicznym.

Bezsporne, dowód: akta organu rentowego: zaświadczenie płatnika składek z 11.06.2024 r., dane ubezpieczonego i kancelaryjne, nadto w aktach o sygn. V U 182/24: wydruk z CEiDG k. 7-8, przesłuchanie ubezpieczonego k. 55v-56

Ubezpieczony był niezdolny do pracy w okresie 19 marca 2024 roku do 31 marca 2024 roku, od 1 kwietnia 2024 roku do 24 maja 2024 roku oraz od 25 maja 2024 roku do 1 lipca 2024 roku z powodu schorzeń na tle natury psychiatrycznej. Ubezpieczony w okresie od 29 marca 2024r. do 17 maja 2024r. leczył się w oddziale dziennym w Centrum (...) sp. z o.o.

Dowód: akta organu rentowego: wnioski o zasiłek chorobowy z 20.05.2024 r., wniosek o zasiłek chorobowy z 05.07.2024 r., nadto w aktach o sygn. V U 182/24: przesłuchanie ubezpieczonego k. 55v-56; w aktach V U 232/24: karta informacyjna z leczenia, k. 4-5

Ubezpieczony zawiesił swoją działalność gospodarczą w 2024 roku w okresach od 1 stycznia 2024 roku do 2 marca 2024 roku, od 31 marca 2024 roku do 7 sierpnia 2024 roku oraz od 31 sierpnia 2024 roku do nadal.

Dowód: akta o sygn. V U 182/24: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 17.09.2024 r. k. 28, przesłuchanie ubezpieczonego k. 55v-56

Ubezpieczony w marcu 2024 roku odwiesił działalność gospodarczą z uwagi na konieczność dokonania sprzedaży zużytego, niesprawnego sprzętu do pomiarów geodezyjnych i zakupu nowego sprzętu. Poprzedni sprzęt uległ zużyciu i przestał działać, ubezpieczony zdecydował się zakupić więc nowy sprzęt, który był nowocześniejszy i posiadał więcej funkcji potrzebnych przy prowadzeniu działalności gospodarczej ubezpieczonego o charakterze wysoce specjalistycznym.

Ubezpieczony zakupił w dniu 8 marca 2024 roku odbiornik (...) za kwotę 23.247 zł, zaś w dniu 13 marca 2024 roku sprzedał używany odbiornik (...) używany kontroler (...) oraz licencję oprogramowania (...) za kwotę 3.075 zł. Zakup nowego sprzętu następuje co 10 lat.

Ubezpieczony podczas trwania zwolnienia lekarskiego nie wykonywał żadnych czynności związanych z działalnością gospodarczą i nie uzyskał żadnego zarobku.

Dowód: akta o sygn. V U 182/24: faktura nr (...) k. 5, faktura (...) k. 6, przesłuchanie ubezpieczonego k. 55v-56

Wskutek odwieszenia działalności gospodarczej ubezpieczony był zobowiązany za marzec 2024 roku do odprowadzenia podatku dochodowego, podatku VAT oraz składki zdrowotnej, które uregulował w terminie.

Rozliczeniami księgowymi ubezpieczonego zajmowało się biuro rachunkowe. Ubezpieczony nie zgłaszał się do ubezpieczeń społecznych w tym chorobowego z tytułu działalności gospodarczej. Prowadził działalność jednoosobową i opłacał tylko składkę zdrowotną.

Ubezpieczony przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej nie zawieszał jej, jednakże z uwagi na posiadane wcześniej zatrudnienia na umowę o pracę, płacił tylko składkę zdrowotną, którą mógł odliczyć. Po zmianie sposobu rozliczania składki zdrowotnej, gdy nie można było już jej odliczać, ubezpieczony zawiesił działalność, a odwieszał ją jedynie w sytuacji gdy wykonywał czynności z tytułu działalności.

Dowód: akta o sygn. V U 182/24:raport podatnika k. 9-10; przesłuchanie ubezpieczonego k. 55v-56

Decyzją z 17 czerwca 2024 roku, nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego od 20 marca 2024 roku do 24 maja 2024 roku.

Decyzją z 17 lipca 2024 roku, nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego od 25 maja 2024 orku do 1 lipca 2024 roku.

Dowód: akta organu rentowego: decyzja ZUS z 17.06.2024 r., decyzja ZUS z 17.07.2024r.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci w/w dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a także w oparciu o przesłuchanie ubezpieczonego, które wraz z pozostałymi dowodami tworzyły spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy. Sąd uznał zeznania ubezpieczonego za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne i zgodne z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie.

Sąd zważył co następuje:

Odwołania od decyzji z 17 czerwca 2024 roku i 17 lipca 2024 roku zasługują na uwzględnienie.

Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zmianami) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy: kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

Przez działalność zarobkową należy rozumieć każdą działalność dającą źródło utrzymania (zob. uchwała SN z 30 sierpnia 2001 r., sygn. III ZP 11/01).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że wyłączenie prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa dotyczy sytuacji, gdy osoba niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie podlega żadnemu ubezpieczeniu natomiast kontynuuje lub podejmuje działalność zarobkową uprawniającą ją do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (postanowienie Sądu Najwyższego z 23.10.2003 roku II UK 176/03 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 7.05.2003r., III UZP 3/03). Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 6 czerwca 2001r., sygn. III AUa 2704/00 użyte w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa sformułowanie "kontynuując działalność zarobkową" nie jest równoznaczne z pozostawaniem w stosunku pracy, kontynuowanie działalności zarobkowej oznacza bowiem faktyczne wykonywanie pracy czyli czynną postawę pracownika w ramach łączącego go z pracodawcą stosunku pracy. Natomiast w wyroku z 25 października 2001r. w sprawie III AUa 324/01, (LEX nr 1521310) ten sam Sąd stwierdził, że, nie narusza przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy pracownik, który zachorował w czasie zatrudnienia i jest nieprzerwanie niezdolny do pracy po dniu rozwiązania stosunku pracy, aż do wyczerpania okresu zasiłkowego przewidzianego w art. 8 ustawy i za cały ten okres ma prawo do zasiłku chorobowego nawet, gdy po dacie rozwiązania stosunku pracy podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu.

Pamiętać należy, że zasiłek chorobowy zastępuje utracony zarobek. Ryzykiem chronionym jest w tym przypadku niemożność wykonywania (kontynuowania lub podjęcia) każdej działalności zarobkowej zarówno tej, której wykonywanie dawało tytuł do objęcia ubezpieczeniem, jak i wykonywanej równolegle z taką działalnością, a ponadto jakiejkolwiek nowej działalności dającej źródło utrzymania (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 4 czerwca 2012r. sygn. akt I UK 13/12, LEX nr 1218583).

Wprowadzenie ww. przepisu miało na celu wykluczenie sytuacji,
w której ubezpieczony posiadający inne źródło dochodu lub inny (nowy) tytuł do ubezpieczenia chorobowego, dający mu prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy, pobierałby zasiłek chorobowy na podstawie ubezpieczenia, do którego tytuł już ustał. Skoro bowiem posiada on już inne źródło dochodu lub inny tytuł do ubezpieczenia chorobowego gwarantujący mu środki utrzymania, nie ma powodu do dalszej wypłaty zasiłku chorobowego. Tymczasem sytuacja taka nie miała miejsca w przypadku ubezpieczonego.

Wobec powyższego, należy stwierdzić, że uprawnienia do świadczeń w razie choroby i macierzyństwa należy rozpatrywać zawsze w aspekcie istniejącego – aktualnego tytułu ubezpieczenia. 19 marca 2024 roku ubezpieczonemu ustał tytuł ubezpieczenia w związku ze świadczeniem pracy u płatnika składek Zakładzie (...) sp. z o.o. sp. k. w R.. Organ rentowy nie kwestionował, że ubezpieczony od 19 marca 2024 roku do 31 marca 2024 roku, od 1 kwietnia 2024 roku do 24 maja 2024 roku oraz od 25 maja 2024 roku do 1 lipca 2024 roku był niezdolny do pracy z powodu choroby, natomiast zarzucał ubezpieczonemu, że posiadał inny, trwający tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym w związku z prowadzaniem pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą (...)

Podkreślić jednakże należy, że ubezpieczony cały czas miał zawieszoną działalność gospodarczą, odwiesił ją jedynie na marzec 2024r. celem sprzedaży starego i zakupu nowego sprzętu. Co istotne obie umowy zostały zawarte przed powstaniem niezdolności do pracy. Zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców zawieszenie działalności gospodarczej może nastąpić na czas nieokreślony lub określony trwający nie krócej niż 30 dni. Tym samym ubezpieczony nie miał możliwości zawiesić działalności tylko na dni czy okres w którym dokonywał transakcji, musiał to zrobić na minimum 30 dni, tym samym obejmując okres niezdolności do pracy, w którym co ważne od 20 marca 2024r. poddał się kilkutygodniowemu leczeniu w oddziale dziennym. Z przesłuchania ubezpieczonego jednoznacznie wynika, że odwieszenie działalności gospodarczej miało związek wyłącznie z koniecznością dokonania sprzedaży uszkodzonego sprzętu z jednoczesnym zakupem nowego umożliwiającego prowadzenie niniejszej działalności. Warto podkreślić, że zakup tychże urządzeń nie była częstym zakupem lecz dokonywana była co 10 lat. Jak zeznał ubezpieczony ze sprzętu korzysta on w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz czasami jego żona, przy czym zlecenia dla ubezpieczonego nie są zbyt częste z uwagi na wysoki poziom specjalizacji pomiarów. Ubezpieczony wyjaśnił, że pomiary, których dokonuje w ramach działalności wykonuje jedynie kilka osób w Polsce. Sąd miał na uwadze, że ubezpieczony w spornym okresie, tj. w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego nie wykonywał absolutnie żadnych czynności związanych z działalnością gospodarczą, nie uzyskał również dochodu. Nadto z powodu odwieszenia działalności gospodarczej był zobowiązany za marzec 2024 roku do odprowadzenia wszelkich należnych podatków oraz składki zdrowotnej, które w całości i w terminie uregulował.

Mając na względzie powyższe nie można przyjąć by po ustaniu tytułu ubezpieczenia ubezpieczony kontynuował wcześniej prowadzoną działalność gospodarczą w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej. Sam fakt, że ubezpieczony odwiesił swoją działalność w marcu 2024 roku nie świadczy jeszcze o wykonywaniu czynności w celach zarobkowych. Nie można zatem mówić o kontynuacji gdy faktycznie do niej nie doszło.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, w pkt 1 wyroku, działając na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję z 17 czerwca 2024 roku w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 kwietnia 2024 roku do 24 maja 2024 roku.

Z kolei Sąd, w pkt 2 wyroku, działając na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję z 17 lipca 2024 roku w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego za okres od 25 maja 2024 roku do 1 lipca 2024 roku.

O kosztach Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 98 k.p.c., art. 98 §1 ¹ k.p.c. w zw. z art. i § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wyroku, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na rzecz ubezpieczonego kwotę 720 zł (= 2 sprawy x 360 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia Sonia Lasota - Zawisza