V P 173/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Rybniku z 2025-01-10
Sygn. akt V P 173/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
10 stycznia 2025 roku
Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Wiesław Jakubiec
Protokolant : osobiście
po rozpoznaniu 10 stycznia 2025 roku w Rybniku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa T. B.
przeciwko (...) S.A. w W.
o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych
1. zasądza od pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powoda T. B. kwotę 49.797,02 zł (czterdzieści dziewięć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych 02/100) tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od 1 stycznia 2021 roku do 15 lipca 2022 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od następujących kwot i dat::
a) 2.874,57 zł od 29 stycznia 2021 roku,
b) 3.148,86 zł od 1 marca 2021 roku,
c) 3.086,86 zł od 29 marca 2021 roku,
d) 2.351,28 zł od 29 kwietnia 2021 roku,
e) 951,49 zł od 29 maja 2021 roku,
f) 2.998,92 zł od 29 czerwca 2021 roku,
g) 3.105,65 zł od 29 lipca 2021 roku,
h) 1.782,38 zł od 29 sierpnia 2021 roku,
i) 3.105,65 zł od 29 września 2021 roku,
j) 3.239,39 zł od 29 października 2021 roku,
k) 3.015,18 zł od 29 listopada 2021 roku,
l) 2.552,04 zł od 29 grudnia 2021 roku,
m) 2.767,37 zł od 29 stycznia 2022 roku;
n) 1.956,56 zł od 1 marca 2022 roku;
o) 2.765,32 zł od 29 marca 2022 roku;
p) 3.275,40 zł od 29 kwietnia 2022 roku;
q) 2.655,93 zł od 29 maja 2022 roku;
r) 2.472 zł od 29 czerwca 2022 roku;
s) 1.692,14 zł od 29 lipca 2022 roku;
2. wyrokowi w pkt 1 do kwoty 4.944 zł (cztery tysiące dziewięćset czterdzieści cztery złote) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności;
3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
4. nakazuje pobranie od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rybniku) kwotę 2.490 zł (dwa tysiące czterysta dziewięćdziesiąt złotych) tytułem opłaty sądowej od pozwu, od której zwolniony był powód.
Sędzia Wiesław Jakubiec
Sygn. akt V P 173/24
UZASADNIENIE
Pozwem z 29 lutego 2024 roku powód T. B. wniósł przeciwko pozwanej (...) S.A. w W. pozew o zasądzenie na jego rzecz kwoty 49.797,02 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od 1 stycznia 2021 roku do 15 lipca 2022 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot i dat tam wskazanych (tj. od 29 dnia każdego miesiąca). Nadto, wniósł o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że jest zatrudniony u pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 20 października 2008 roku, natomiast od 8 stycznia 2024 roku przebywa na zwolnieniu lekarskim. Podniósł, że jest zatrudniony na stanowisku Kierownika ds. Sprzedaży i Relacji z Klientem, zaś jego miesięczne wynagrodzenie od kwietnia 2023 rok wynosiło 5.439 zł brutto. Wskazał, że w okresie od 1 stycznia 2021 roku do 15 lipca 2022 roku wypracował łącznie 138 godzin nadliczbowych w weekendy. Nadto wskazał, że w powyższym okresie przepracował średnio 15 godzin nadliczbowych w każdym tygodniu, licząc minimum 3 godziny dziennie od poniedziałku do piątku oraz 2 godziny w każdą sobotę. Podniósł, że praca w godzinach nadliczbowych była uzasadniona obowiązkami jakimi obciążył go pracodawca, w tym zrealizowanie tzw. targetów. Dodał, że jego zakres obowiązków był na tyle szeroki, iż niemożliwym było wykonanie tych czynności w ciągu 8 godzin dnia pracy. Wskazał, że był dobrym i sumiennym pracownikiem. Zarządzał grupą doradców średnio 8 – 12 osób, którzy pracowali głównie po południami. Podniósł, że kierował także pracownikami, który pracowali wyłącznie w weekendy. Dodał, iż z uwagi na piastujące stanowisko i odpowiedzialność, musiał wykonywać szeregu innych czynności, które w pozwie opisał. Podniósł, że praca powoda w godzinach nadliczbowych nie była stanem przejściowym, sporadycznym, lecz stanem ugruntowanym, wywołanym strukturą organizacyjną pozwanej. Sama zaś pozwana miała świadomość świadczenia przez powoda i innych pracowników pracy w wymiarze ponadwymiarowym i akceptowała to.
W odpowiedzi na pozew, powódka wniosła o oddalenie powództwa i zasadzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu potwierdziła fakt zatrudnienia powoda oraz rozwiązania z nim umowy o pracę, której tłem były nieprawidłowości poczynione przez powoda, a stwierdzone w wyniku kontroli i skupiały się w zakresie poświadczenia jego nieprawdy. Nadto zaprzeczyła jakoby powód świadczył pracę w godzinach nadliczbowych. Podważyła przedłożone przez powoda wyliczenia wskazując, że dla obliczenia wysokości dochodzonego roszczenia nie uwzględnił on rzeczywistej wysokości wynagrodzenia zasadniczego jak również pomijał dni absencji w okresie objętym sporem. Wskazała, że powód nie kwestionował swojego zakresu obowiązków oraz nie zgłaszał przełożonym konieczności przekraczania dziennych i tygodniowych norm czasu pracy. Podniosła, że praca w godzinach nadliczonych możliwa była wyłącznie na podstawie pisemnego polecenia przełożonego, na formularzu obowiązującym w pozwanej Spółce. Wskazała, że wbrew twierdzeniu powoda, sam organizował sobie czas pracy. Nadto w zapisach umowy został zawarty charakter czasu pracy powoda, zaś zadaniowy czas pracy miał być realizowany w ramach 40 godzinnego tygodnia pracy. Podniosła, że nie prowadziła ewidencji czasu pracy z uwagi na zadaniowy czas pracy pracowników. Dodała, że udzielała pracownikom urlopów wypoczynkowych i dni wolnych od pracy. Wskazała, że nie otrzymała ze strony powoda zgłoszenia potrzeby pracy w godzinach nadliczbowych, zaś tego typu praca była udzielana pracownikowi, który zastępował innego pracownika podczas jego nieobecności w pracy. Dodała, że powód otrzymywał premie oraz promocje, które były wypłacane z wynagrodzeniem zasadniczym. Zarzuciła, iż powód nie przedłożył żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń.
Sąd ustalił co następuje:
Powód T. B. był zatrudniony u pozwanej (...) S.A. w W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy od 20 października 2008 roku, na stanowisku Kierownika ds. Sprzedaży i Relacji z Klientem.
Do zakresu obowiązków powoda należało m.in. odpowiedzialność za wyniki biznesowe, rekrutację oraz dobór doradców klienta, współpraca z zespołami doradców klienta, motywowanie i wspieranie doradców klienta, przygotowywanie i realizację planów zapewniających zasoby i odpowiadające za zidentyfikowanie potrzeby operacyjne i biznesowa w zespole doradców.
U pozwanej obowiązywał regulamin pracy. Wynagrodzenie było wypłacane pracownikom w dniu 28 każdego miesiąca. Norma czasu pracy obowiązująca powoda wynosiła 8 godzinna dobie i przeciętne 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przeciętnym okresie rozliczeniowym. U pozwanej obowiązywał zadaniowy czas pracy.
W 2021 roku wynagrodzenie zasadnicze powoda wynosiło 4.753 zł, a w 2022 roku (od marca) wynosiło 4.944 zł.
W okresie od 1 stycznia 2021 roku do 15 lipca 2022 roku powód przepracował łącznie 138 godzin nadliczbowych w weekendy a 1053 w pozostałe dni. W ww. okresie powód przepracował średnio 15 godzin nadliczbowych w każdym tygodniu, licząc minimum 3 godziny dziennie od poniedziałku do piątku oraz 2 godziny w każdą sobotę.
Wartość nadgodzin w styczniu 2021 roku wynosiła 625,39 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.249,18 zł.
Wartość nadgodzin w lutym 2021 roku wynosiła 475,30 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.673,56 zł.
Wartość nadgodzin w marcu 2021 roku wynosiła 413,30 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.673,56 zł.
Wartość nadgodzin w kwietniu 2021 roku wynosiła 452,67 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 1.898,61 zł.
Wartość nadgodzin w maju 2021 roku wynosiła 250,16 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 701,33 zł.
Wartość nadgodzin w czerwcu 2021 roku wynosiła 452,67 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.546,25 zł.
Wartość nadgodzin w lipcu 2021 roku wynosiła 432,09 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.673,56 zł.
Wartość nadgodzin w sierpniu 2021 roku wynosiła 324,07 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 1.458,31 zł.
Wartość nadgodzin w wrześniu 2021 roku wynosiła 432,09 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.673,56 zł.
Wartość nadgodzin w październiku 2021 roku wynosiła 565,83 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.673,56 zł.
Wartość nadgodzin w listopadzie 2021 roku wynosiła 475,30 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.539,88 zł.
Wartość nadgodzin w grudniu 2021 roku wynosiła 324,07 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.227,97 zł.
Wartość nadgodzin w styczniu 2022 roku wynosiła 375,24 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.392,13 zł.
Wartość nadgodzin w styczniu 2022 roku wynosiła 356,48 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 1.600,08 zł.
Wartość nadgodzin w styczniu 2022 roku wynosiła 429,91 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.335,41 zł.
Wartość nadgodzin w styczniu 2022 roku wynosiła 494,40 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.781 zł.
Wartość nadgodzin w styczniu 2022 roku wynosiła 470,86 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.185,07 zł.
Wartość nadgodzin w styczniu 2022 roku wynosiła 353,14 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 2.118,86 zł.
Wartość nadgodzin do 15 lipca 2022 roku wynosiła 235,43 zł, a kwota po odliczeniu wypłaconych nadgodzin wynosiła 1.456,71 zł.
Powód należał do związków zawodowych. W okresie objętym sporem powód pracował z 10-12 doradcami klienta na terenie obejmującym obszar podległej mu sekcji, początkowo obszar powiatu (...) i (...), a później został przeniesiony do powiatu (...) pomimo , że mieszkał w Ł.. Dojazd do nowego rejonu zajmował powodowi od 1,5 godziny do 2 godzin. Wśród doradców klienta występowali doradcy samodzielni i niesamodzielni. Pracownicy zatrudnieni na stanowisku kierownika ds. sprzedaży i relacji z klientem pracowali codziennie średnio po 10 do 12 godzin. Godziny pracy wynikały z ilości obowiązków nałożonych na kierowników, godzin w jakich czynna była Infolinii pozwanego, jak również z faktu, że doradcy, którymi kierował powód były to głównie osoby, które współpracowały z pozwaną na podstawie umów o świadczenia usług, a równocześnie były często zatrudnione na stałe w innych miejscach. Kontakt z tymi osobami był dopiero możliwy po zakończeniu ich podstawowej pracy, czyli najczęściej w godzinach popołudniowych aż do godzinach wieczornych.
Powód jedynie w środy mógł pracować w biurze. Powód zaczynał pracę o godz. 08.00, gdyż o tej porze jego przełożony wysyłał mu wyniki i zadania. Powód przesyłał niniejsze wyniki podległym mu pracownikom i ustalał rankingi. Następnie weryfikował zgłoszenia z następnego dnia z Infolinii i przesyłał bieżące zgłoszenia na pożyczki do doradców. Kolejno odczytywał służbowe wiadomości mailowe i odpisywał na nie do różnych komórek pozwanej. W zależności od potrzeb przechodził do kwestii sprzedażowych lub zaległościowych czyli wykonywał telefony lub pisał wiadomości sms na podstawie list, które otrzymywał od pozwanej. Po zakończeniu tychże czynności administracyjno-biurowych, ok. godz. 14.00 wyjeżdżał w teren sam lub z doradcą na wizyty sprzedażowe, zaległościowe. Powód musiał często zmieniać pierwotny plan dnia albowiem nagle otrzymywał od przełożonego zobowiązanie np. do udziału w spotkaniu na platformie Teams w związku z promocją. W ciągu dnia zdarzało się, że powód kilka razy musiał coś raportować. Powód wracał z „terenu” ok. godz. 19.00-20.00, a do domu wracał ok. godziny 20.00 – 21.00. Na koniec dnia musiał zrobić raport z wizyt z danego dnia. Rozliczenie co tygodniowe z doradcą klienta zajmowało powodowi ok. godziny. Powód wypełniał listę różnych parametrów. Pracownicy pozwanej mieli obowiązek przepracowania 20 wizyt w tygodniu do wykonania w zakresie sprzedaży i zaległości. Powód miał też obowiązek kontrolnych wizyt klientów ryzykownych oraz kontroli doradców odnośnie posiadanej gotówki. Infolinia pozwanej była dostępna od 7.00 do 21.00 przez 7 dni w tygodniu. Powód zawsze miał włączony telefon i pozostawał w gotowości do pracy. Powód nawet załatwiając prywatne sprawy, czy przebywając na urlopie wypoczynkowym odbierał telefon służbowy. Powód był zaangażowany w pracę, wykonywał swoje obowiązki sumienni i rzetelnie.
Rozliczenie z przełożonym odbywało się raz na miesiąc. U pozwanej praktykowane były także rozmowy aktywizujące, na których byli obecni: dyrektor, bezpośredni przełożony i pracownik HR. Rozmowy te trwały średnio 2-3 godziny. Spotkania te miały na celu zdyscyplinowanie pracownika , który wypadał najgorzej w rankingu kierowników. Pracownicy pozwanej, w tym powód by nie być na najniższym miejscu w rankingu pracowali dużo i musieli to robić także w weekendy gdyż rankingi były ogłaszane w poniedziałek. Powód zgłaszał kwestię przekraczania normy czasu pracy, jednakże spotkał się z negatywnymi odpowiedziami. Również związki zawodowe interweniowały w tej sprawie u pracodawcy ale bezskutecznie.
W przypadku zastępstwa nieobecnego pracownika powyżej 5 dni, pracownicy otrzymywali tylko ryczałtowo 250 zł, w przypadku gdy nieobecność pracownika trwała krócej, pracownik zastępujący nie otrzymywał dodatkowego wynagrodzenia. Wykonywanie własnych obowiązków pracowniczych i obowiązków nieobecnego pracownika była nierealne w ciągu 8 godzin.
Dowód: wydruk KRS k. 72-74, wyliczenia powoda godzin nadliczbowych k. 12-13, wyroki i uzasadnienia w innych sprawach k. 14-37, wydruki z konwersacji k. 38-56, zeznania świadków: M. M. k. 83v-84, K. B. k. 102-102v, D. C. (1) k. 102v-103, D. C. (2) k. 103, I. Ż. k. 118-118v, przesłuchanie powoda k. 118v-119
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci w/w dokumentów, które Sąd uznał za wiarygodne, wzajemnie ze sobą korelujące i rzeczowe, a także w oparciu o zeznania świadków: M. M., K. B., D. C. (1), D. C. (2), I. Ż., a także przesłuchanie powoda, które wraz z dowodami z dokumentów tworzyły spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 151 §1 k.p. praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie: konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii (pkt 1), szczególnych potrzeb pracodawcy (pkt 2).
Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownik ma prawo do tzw. wynagrodzenie normalnego jak świadczenia wzajemnego za sam fakt wykonywania pracy oraz dodatku. Wysokość dodatku zależy od tego, czy nadgodzina powstała z powodu przekroczenia normy dobowej czy tygodniowej.
Zgodnie z art. 151 1 §1 k.p. za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:
1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
a) w nocy,
b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;
2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy powód faktycznie wykonywał pracę ponad obowiązujące normy czasu pracy, a jeśli tak to ustalenia wymiaru jego pracy w tych godzinach. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostawało, że w okresie objętym żądaniem pozwu powoda obowiązywał zadaniowy system czasu pracy, co jednak nie oznaczało, że pracodawca powinien był wyznaczyć pracownikom tylko taką ilość obowiązków aby mogły one być wykonane w ciągu 8 godzin dziennie (40 godzin w tygodniu).
Zgodnie z art. 140 k.p. w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129.
Zaś z art. 129 § 1 k.p. wynika, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 135-138, 143 i 144.
Sąd wskazuje, że w praktyce system zadaniowego czasu pracy stosuje się w sytuacjach niemożności czy znacznych trudności w ewidencjonowaniu przepracowanych godzin. Zadaniowy system czasu pracy dopuszczalny jest wówczas, gdy np. ustalanie czasu pracy jest niecelowe, kontrola jego przestrzegania jest trudna bądź niemożliwa, zapotrzebowanie na prace jest zmienne, a pracownikom pozostawiono swobodę w dostosowaniu rozkładu pracy do określonego dla niego wymiaru zadań dziennych, bądź też gdy rodzaj pracy i jej organizacja nie wymagają, by praca była rozpoczynana i kończona o godzinie z góry ustalonej. System ten oznacza więc rezygnację jedynie z formalnego posługiwania się normami i rozkładem czasu pracy, zaś miernikiem pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy staje się rodzaj i ilość czasu pracy (zadań), którą ma wykonać, często w sposób powtarzający się. Zadania te muszą być wyznaczone w akcie lub czynności kierującej treść stosunku pracy (a nie doraźnie, każdego dnia). Zakres zadań powinien być tak wyznaczony, aby przy dołożeniu zwykłej staranności pracownik mógł je wykonać w granicach norm ustalonych przepisem art. 129 k.p. Rodzaj przestawionego czasu pracy, mimo braku bezpośredniego jego zastosowania, jest punktem odniesienia, tak przy ocenie prawidłowości określenia rozmiaru zadań, jak i przy rozważeniu, w jakiem mierze wkraczamy w sferę pracy w godzinach nadliczbowych (por. wyrok SN z 12.01.1999 r., I PKN 526/98). Kluczowym elementem zadaniowego czasu pracy jest wyznaczenie pracownikowi konkretnego zadania bądź zadań do wykonania (por. wyrok SN z 15.11.2006 r., I PK 117/06). W razie zastosowania zadaniowego czasu pracy pracodawca powinien wykazać, że powierzył pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy wynikającym z norm określonych w art. 129 k.p., zaś niedostosowania wymiaru zadań pracowników do wskazanych wyżej norm stanowi naruszenie przywołanego przepisu. Nazwanie czasu pracy „zadaniowym” nie wyłącza stosowania przepisów o wynagrodzeniu za pracę w godzinach nadliczbowych (wyrok SN z 15.03.2006 r., II PK 165 OSNP 2007/5-6/69, wyrok SN z 04.08.1999 r., IPKN 181/99).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że powód w okresie od 1 stycznia 2021 roku do 15 lipca 2022 roku wykonywał swoje obowiązki ponad obowiązujący go ustawowo wymiar czasu pracy. Z zeznań świadków i przesłuchania powoda jednoznacznie wynika, że szeroki zakres obowiązków spoczywających na powodzie w rzeczywistości nie był możliwy do zrealizowania w ramach obowiązującej go normy czas pracy, w szczególności iż pracodawca (prawdopodobnie po to aby go ukarać, zdyscyplinować) wyznaczył mu teren oddalony znacząco od jego miejsca zamieszkania. Jak Sąd ustalił w niniejszej sprawie do obowiązków powoda należało m.in. dostarczanie wyników do firmy, wdrażanie i rekrutacja doradców, kontrolowanie i ich rozliczanie, wykonywanie wizyt zaległościowych i sprzedażowych, rozliczanie sekcji, pozyskiwanie nowych klientów, wykonywanie telefonów do klientów, kontrola rejestru i czynności wykonywanych przez doradców, kontraktowanie się z nowymi zgłoszeniami na infolinii, zbieranie wyników, a także udział w szkoleniach i zebraniach. W ocenie Sądu zasadniczą cechą zadaniowego czasu pracy jest fakt, że pracodawca ma obowiązek w porozumieniu z pracownikiem ustalić czas niezbędny do dokonywania zadań, przy jednoczesnym uwzględnieniu normy czasu pracy, tak, aby zadania te były wykonywane przez 8 godzin na dobę, przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przeciętnie 5 dniowym tygodniu pracy. Zadania te powinny być więc tak ustalone, aby były możliwe do wykonania przez pracownika w granicach wyżej określonych norm czasu pracy. Niewątpliwie wymiar powierzonych powodowi zadań rodził konieczność świadczenia pracy w godzinach nadliczonych, godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że określony przez pracodawcę ogólny wzorzec pracy obowiązujący na stanowiskach zajmowanych przez powoda w okresie zatrudnienia w pozwanej Spółce przewidywał szereg zadań, których wykonywanie uzależnione było od różnych czynników, a zatem przy tak rozległym i różnym rozmiarze czynności do wykonania był on w rzeczywistości niemożliwy do zrealizowania. Nieprawdziwe jest twierdzenie że to słaba organizacja czasu pracy powoda mogła wpłynąć na przekroczenie przez niego norm czasu pracy. Bezsprzecznym pozostawało, że powód sam organizował sobie czas pracy przy czym każdego dnia to przełożony wyznaczał mu zadania. Powód nigdy nie miał pewności czy będzie mógł realizować ustalony przez siebie plan dnia albowiem często w ciągu dnia otrzymywał kolejne nowe zadania. Nie można jednakże uznać, że miał w powyższym zakresie pełną swobodę. Powód miał uczestniczyć w szkoleniach, wykonywać wizyty zaległościowe i sprzedażowe, nadto kontrolować działania swoich doradców, udzielać im stałego wsparcia i pomocy drogą telefoniczną. Powyższe prowadzi do wniosku, że mimo pewnej swobody w sposobie organizacji dnia pracy oraz planowaniu swoich obowiązków przez powoda występowały określone stałe i sztywne zadania, które uniemożliwiały mu wykonywanie wszystkich codziennych zadań w ustawowych ramach czasowych.
Dokonując oceny zasadności roszczenia powoda, Sąd zwrócił uwagę na podstawowe aspekty organizacji czasu pracy na stanowisku zajmowanym przez powoda w spornym okresie, a mianowicie Kierownika ds. Sprzedaży i Relacji z Klientem. Zauważyć należy, że powód nie miał wyznaczonego stałego miejsca pracy, w którym rozpoczynałby i kończył pracę. Jego obowiązki były realizowane permanentnie w terenie, co wiązało się z koniecznością dojazdu powoda z miejsca jego zamieszkania do tych lokalizacji, usytuowanych na terenie obejmującym zakres jego działania. Jedynym wyjątkiem były środy, gdyż powód w tym dniu tygodnia udawał się do biura by zająć się sprawami administracyjno – biurowymi. W tym dniu zarówno powód jak i inni kierownicy świadczyli prace w godzinach od 08.00-09.00 do godziny 19.00. W tym czasie powód dokonywał rozliczeń z doradcami, spotykał się z nimi celem szkolenia i umówienia spraw, przeglądał rejestr klientów, przekazywał nowe procedury, przygotowywał pakiety dla doradców, pobierał gotówkę itd.. Co istotne z uwagi na funkcjonująca u pozwanej infolinię zgłoszeń, powód musiał zostawać w gotowości do późnych godzin wieczornych, gdyż infolinia ta działała od 07.00 do 21.00, w konsekwencji powód a priori był zmuszony każdego dnia wykonywać pracę w ponadwymiarowym czasie pracy.
W ocenie Sądu to niewłaściwa organizacja pracy pozwanej, nałożony na powoda nadmiar obowiązków nie pozwalał mu na wykonanie w normatywnym czasie pracy. Roszczenie o wynagrodzenie przysługuje więc pracownikowi, gdy przyczyna pracy w godzinach nadliczbowych leży po stronie pracodawcy. Ustalony w toku postępowania rozmiar zadań ciążących na kadrze kierowniczej w połączeniu z nakładanymi planami, pozwala przyjąć że powyższa przesłanka została spełniona. Natomiast pozwana nie zdołała wykazać rozmiaru zadań obciążających powoda, zaś w razie stosowania systemu zadaniowego czasu pracy, pracodawca powinien wykazać, że powierzył pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy wynikającym z norm określonych w art. 129 k.p. (por. wyrok SN z 15.03.2006 r., II PK 165/05). W ocenie Sądu przedstawiony przez powoda model jego pracy jedynie potwierdził, że pracował on w godzinach nadliczbowych.
Sąd miał także na uwadze, że powód nie zgłaszał wprost konieczności pracy w godzinach nadliczbowych – w dni powszednie, bo praca w weekendy była pozliczana przez pracodawcę oraz w przypadkach zastępowania innego kierownika w czasie jego nieobecności trwająca dłużej niż 5 dni, to jednak sygnalizował swoim bezpośrednim przełożonym, że rozmiar zdań które pracodawca mu zleca nie jest możliwy do wykonania w podstawowej normie czasu pracy, a zatem konieczne pozostaje świadczenie pracy z przekroczeniem tej normy. Okoliczność ta został wprost potwierdzona przez świadków, który współpracowali z powodem w spornym okresie, którzy zajmowali analogiczne stanowisko jak powód lub byli jego podwładnymi. Świadkowie zeznali, że powód był dostępny pod telefonem praktycznie przez cały czas, obierał także telefony podczas urlopów wypoczynkowych. Praca powoda trwała od rana do późnych godzin wieczornych tj. 20.00 – 21.00. Należy też podkreślić, że powód zgłaszał swoim przełożonym kwestię przekraczania normy czasu pracy ale jedyną reakcją było spotkanie podczas którego powodowi zalecono poprawę organizacji i stwierdzono, że jak mu się nie podoba to może się zwolnić.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że należne powodowi wynagrodzenie za nadgodziny nie było rekompensowane wypłata premii, gdyż kwestia premii był uregulowana w obowiązujących u pozwanego przepisach i wypłaca na wskazanych tam warunkach (nie dotyczyła stricte czasu pracy). Podkreślić przy tym należy, iż stanowisko pozwanego w tej kwestii jest sprzeczne , bo z jednej strony twierdzi, że w firmie co do zasady nie było nadgodzin, a jednocześnie wskazuje, że roszczenie powoda było rekompensowane wypłacanymi premiami.
Stanowisko powoda znajduje potwierdzenie w wielu prawomocnych orzeczeniach załączonych przez powoda do pozwu, a w wydanych w sprawach o bardzo podanych okolicznościach faktycznych i prawnych przeciwko pozwanemu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że powód udowodnił, co do zasady, że pracował w godzinach nadliczbowych w spornym okresie. Jednocześnie wobec nieprowadzenia przez pozwaną ewidencji czasu pracy, jak też braku wykazania dokładnej liczby godzin pracy jaką świadczył powód , Sąd przyjął w tej sytuacji za wiarygodne ustalenie wysokości wynagrodzenia jakich wyliczeń dokonał powód. Sąd przyjął także, że ustalenie wynagrodzenia może nastąpić według reguł wynikających z art. 322 k.p.c. zgodnie z którym jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lub o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Sąd uznał, że w okoliczności sprawy przedstawione przez powoda wyliczenia są prawidłowe. Dlatego też Sąd w pkt 1 wyroku zasądził od pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powoda T. B. kwotę 49.797,02 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od 1 stycznia 2021 roku do 15 lipca 2022 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od następujących kwot i dat:
a) 2.874,57 zł od 29 stycznia 2021 roku,
b) 3.148,86 zł od 1 marca 2021 roku,
c) 3.086,86 zł od 29 marca 2021 roku,
d) 2.351,28 zł od 29 kwietnia 2021 roku,
e) 951,49 zł od 29 maja 2021 roku,
f) 2.998,92 zł od 29 czerwca 2021 roku,
g) 3.105,65 zł od 29 lipca 2021 roku,
h) 1.782,38 zł od 29 sierpnia 2021 roku,
i) 3.105,65 zł od 29 września 2021 roku,
j) 3.239,39 zł od 29 października 2021 roku,
k) 3.015,18 zł od 29 listopada 2021 roku,
l) 2.552,04 zł od 29 grudnia 2021 roku,
m) 2.767,37 zł od 29 stycznia 2022 roku;
n) 1.956,56 zł od 1 marca 2022 roku;
o) 2.765,32 zł od 29 marca 2022 roku;
p) 3.275,40 zł od 29 kwietnia 2022 roku;
q) 2.655,93 zł od 29 maja 2022 roku;
r) 2.472 zł od 29 czerwca 2022 roku;
s) 1.692,14 zł od 29 lipca 2022 roku.
O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 §1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz art. 85 §2 k.p. uznając, iż strona pozwana pozostaje w opóźnieniu z wypłatą kwot wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za poszczególne miesiące, albowiem wynagrodzenie pracowników pozwanej było płatne do 28 dnia każdego miesiąca, zatem roszczeni stało się wymagalne od 29 dnia każdego miesiąca, co Sąd zasądził zgodnie z żądaniem pozwu.
O rygorze natychmiastowej wykonalności, Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 477 2 §1 k.p.c. zgodnie z którym zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, Sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej jednomiesięcznego wynagrodzenia. Sąd nadał wyrokowi w pkt 1 rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 4.944 zł, tj. równowartości miesięcznego średniego wynagrodzenia powoda.
O kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 98 §1 k.p.c. w zw. z art. 98 §1 1 k.p.c. i art. § 2 pkt 5 w zw. § 9 ust 1 pkt 2 zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, określając koszty zastępstwa w oparciu o art. § 2 pkt 5 w zw. § 9 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, tj. 2.700 zł.
Z kolei w pkt 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 113 w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005r. Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rybniku) kwotę 2.490 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, na które składa się opłata od pozwu (49.797 zł x 5% = 2.490 zł).
Sędzia Wiesław Jakubiec
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Rybniku
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Wiesław Jakubiec
Data wytworzenia informacji: