Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 stycznia 2024 roku

Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Sonia Lasota-Zawisza

Protokolant : sekretarz sądowy Elżbieta Radochońska

po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 roku w Rybniku

na rozprawie

sprawy z powództwa L. R.

przeciwko M. G. (1)

o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę

oddala powództwo.

Sygn. akt V P 12/23

UZASADNIENIE

Powódka L. R. wniosła przeciwko pozwanemu M. G. (1) pozew o zasądzenie kwoty 11.772 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oraz o zasądzenie kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazała, że od 1 sierpnia 2008 roku była zatrudniona u pozwanego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku Dyrektora ds. Handlowych w pełnym wymiarze czasu pracy. Zarzuciła, że w okresie przebywania na urlopie rodzicielskim, otrzymała od pracodawcy wypowiedzenie umowy. Podniosła, że przyczyną rozwiązania umowy o pracę było oświadczenie ze strony pracownika. Kwestionowała wskazaną przez pracodawcę datę rozwiązania stosunku pracy 28 lutego 2023 roku, według powódki winna być to data 31 marca 2023 roku. Nadto zarzuciła, że wypowiedzenie umowy o pracę było nieuzasadnione, gdyż podana przyczyna była niezasadna. Wskazała, że 29 listopada 2022 roku udała się do pracodawcy celem ustalenia swojej przyszłości w firmie. Zamierzała skorzystać z urlopu wychowawczego, a także miała przygotowane wypowiedzenie umowy o pracę na wszelki wypadek. Podniosła, że w rozmowie z pracodawcą, strony ustaliły, że powódka po skorzystaniu z urlopu rodzicielskiego, skorzysta z urlopu wychowawczego składając w terminie odpowiedni wniosek. Podała, że nie złożyła wypowiedzenia umowy o pracę, a wypowiedzenie musiała zgubić w siedzibie pozwanego. Tym samym skoro nie złożyła oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę, to przyczyna podana w rozwiązaniu umowy o pracę jest nieprawdziwa.

vide: k. 3-5v

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaprzeczył jakoby rozwiązanie umowy o pracę odbyło się z naruszeniem przepisów oraz było nieuzasadnione. Dodał, że to powódka złożyła wypowiedzenie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Podniósł, że wypowiedzenie umowy o pracę złożone przez powódkę było oświadczeniem woli, czynnością jednostronną, a zgoda bądź odmowa pracodawcy na złożenie tego wypowiedzenia nie wpływa na skuteczność oświadczenia woli. Ponadto przyznał, że 20 grudnia 2022 roku powódka zjawiła się w siedzibie pozwanego i domagała się by nie rozwiązano z nią umowy o pracę. Według pozwanego wizyta powódki nie miała charakteru załatwienia polubownie zaistniałej sytuacji. Pozwany dodał, że cofnięcie złożonego wypowiedzenia umowy o pracę może nastąpić w okresie wypowiedzenia za zgodą pracodawcy, a pracownik powinien potwierdzić chęć dalszej współpracy. W ocenie pozwanego, powódka z własnej woli napisała i dostarczyła pozwanemu wypowiedzenie umowy o pracę, zaś stwierdzenie, że pismo to zostało napisane przez powódkę na wszelki wypadek, a następnie zostało zgubione jest absurdalne i mija się z prawdą. Według pozwanego wypowiedzenie umowy pracę zostało skutecznie i osobiście złożone pracodawcy w dniu 29 listopada 2022 roku.

vide: k. 20-21v

Podczas rozprawy w dniu 25 lipca 2023 roku, powódka sprecyzowała swoje roszczenie odnośnie żądanych odsetek, wnosząc o ich zasądzenie od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu oraz zgodziła się z wyliczeniem średniego miesięcznego wynagrodzenia.

vide: k. 36-36v

Sąd ustalił co następuje:

Powódka L. R. została zatrudniona przez pozwanego M. G. (2) początkowo na czas określony w okresie od 1 sierpnia 2008 roku od 31 lipca 2010 roku w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Specjalisty ds. Kontroli Jakości, kolejno od 1 czerwca 2010 roku na czas nieokreślony, od 1 maja 2011 roku na stanowisku Kierownika ds. Kontroli Jakości, a od 1 marca 2012 roku na stanowisku Dyrektora ds. Handlowych.

Dowód: akta osobowe powódki: umowa o pracę z 01.08.2008 r., aneks do umowy z 01.06.2010 r., aneks do umowy z 29.04.2011 r., aneks do umowy z 31.03.2014 r.

Średnie miesięczne wynagrodzenie powódki wynosiło 3.924 zł brutto.

Bezsporne, nadto w aktach sprawy: zaświadczenie k. 23

Powódka od lipca 2017 roku była nieprzerwanie nieobecna w pracy. Powódka po urodzeniu trzeciego dziecka, korzystała z urlopu macierzyńskiego od 24 lutego 2022 roku od 13 lipca 2022 roku oraz z urlopu rodzicielskiego od 14 lipca 2022 roku do 22 lutego 2023 roku.

Dowód: akta osobowe powódki: wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego z 28.02.2022 r., przesłuchanie powódki k. 36v-37

Powódka w dniu 29 listopada 2022 roku pojechała do siedziby pozwanego w celu omówienia dalszej współpracy z pozwanym. Powódka oświadczyła pozwanemu, że chciałaby skorzystać z urlopu wychowawczego przysługującego jej na trzecie dziecko. Powódka w tym dniu przygotowała sobie także podpisane pismo o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia w przypadku, gdyby rozmowa z pozwanym nieprzebiegła pomyślnie. Pozwany w trakcie rozmowy wyraził zgodę skorzystanie przez powódkę z urlopu wychowawczego. Powódka nie informowała zatem pozwanego, iż planuje rozwiązać umowę o pracę.

Tego samego dnia powódka w dziale kadr złożyła wniosek do zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, który znajdował się w teczce wraz z dwoma egzemplarzami wypowiedzenia umowy o pracę. Jeden egzemplarz wypowiedzenia umowy o pracę podpiął się pod złożonym wnioskiem do zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i został omyłkowo położony przez powódkę na biurku pracownika kadr.

Powódka nie informowała pozwanego ani pracowników oddziału kadr o zamiarze rozwiązania umowy o pracę.

Powódka po powrocie do domu nie sprawdzała zawartości teczki.

Powódka zawsze zostawiała u pozwanego wnioski w oryginałach, a na kopiach pracownicy oddziału kard podpisywali potwierdzenia odbioru, które powódka zabierała ze sobą. Powódka zawsze składała pisma w dwóch egzemplarzach, przy czy nie dotyczyło to wniosków do ZFŚS.

Dowód: zeznania świadka D. S. k. 48v-49, przesłuchanie powódki k. 36v-37

Pracownik działu kadr pozwanego - A. L. zauważyła wypowiedzenie umowy o pracę powódki (które powódka położyła na jej biurku pod złożonym wnioskiem do zakładowego funduszu świadczeń socjalnych) i uznając, ze powódka złożyła wypowiedzenie nadała mu bieg tj. położyła na biurku pozwanego. Pozwany zapoznał się z wypowiedzeniem powódki i podpisał je. Strona pozwana nie kontaktowała się z powódką celem wyjaśnienia niniejszej sprawy, uznając, ze powódka chce rozwiązać stosunek pracy.

Dowód: wypowiedzenie umowy o pracę z 29.11.2022 r. k 10, zeznania świadka A. L. k. 60v-61, przesłuchanie pozwanego k. 37-38

Z datą 29 listopada 2022 roku A. L. sporządziła pismo zatytułowane „rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem” celem potwierdzenia rozwiązania umowy za wypowiedzeniem złożonym przez powódkę. Pismo miało charakter informacyjny, zostało podpisane przez pozwanego. Jako przyczynę wskazano oświadczenie ze strony pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W piśmie zawarto pouczenie dla pracownika o przysługującym odwołaniu się do Sądu.

Dowód: rozwiązanie umowy o pracę z 29.11.2022 r. k. 9; zeznania świadka A. L., k. 60v-61; przesłuchanie pozwanego, k. 37-38

Po otrzymaniu przez powódkę pisma pozwanego z datą 29 listopada 2022r. (tj. 15 grudnia 2022 roku), powódka sprawdziła zawartość teczki, w której znajdował się tylko jeden egzemplarz jej wypowiedzenia. Powódka niezwłocznie podjęła próbę skontaktowania się z pozwanym celem wyjaśnienia sytuacji, jednakże pozwany nie odebrał telefonu. Powódka zatem skontaktowała się z pracownikiem kadr A. L., która informowała, że wypowiedzenie powódki zostało złożone. Powódka podjęła próbę otrzymania informacji kiedy mogła takie pismo złożyć, jednakże A. L. nie udzieliła powódce informacji. W wiadomości SMS z 16 grudnia 2022 roku, pracownik kadr poinformował powódkę o obowiązku wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego za zgodą pracodawcy do końca trwania umowy oraz o możliwości wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Dowód: kserokopia wiadomości sms k. 35, zeznania świadka A. L. k. 60v-61, przesłuchanie powódki k. 36v-37

Powódka w dniu 20 grudnia 2022 roku osobiście udała się do siedziby pozwanego celem wyjaśnienia sytuacji, jednakże uzyskała informację od pozwanego, że skoro złożyła wypowiedzenie to jest ono skuteczne. Powódka chciała anulować wypowiedzenie i wrócić na urlop wychowawczy. Pozwany nie wyraził zgody.

Zamiarem stron nie było rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem.

Dowód: przesłuchanie powódki k. 36v-37, przesłuchanie pozwanego k. 37-38

W toku postępowania sądowego, pismem z 1 sierpnia 2023 roku pozwany złożył powódce oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, tj. oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę wystawionego w dniu 29 listopada 2022 roku.

Dowód: oświadczenie w części C akt osobowych powódki

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci w/w dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a także w oparciu o zeznania świadków D. S., A. L. i przesłuchania stron, które wraz z pozostałymi dowodami tworzyły spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 32 §1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. 2023.1465. t.j.) – Kodeks cywilny (dalej jako k.p.) każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności koniecznym było zbadanie, czy zamiarem stron było złożenie wypowiedzenia umowy o pracę, czy złożone oświadczenia woli były skuteczne, a w konsekwencji czy doszło do rozwiązania umowy o pracę i w jaki sposób.

Zgodnie z art. 60 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. 2023.1610. t.j.) – Kodeks cywilny (dalej jako k.c.), z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).

Zgodnie zaś z art. 61 k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

Z kolei art. 65 k.c. mówi, że oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje (§1). W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (§2).

Na tle art. 65 k.c. należy przyjąć kombinowaną metodę wykładni, opartą na kryteriach subiektywnym i obiektywnym. Stosowanie kombinowanej metody wykładni do czynności prawnych inter vivos obejmuje dwie fazy. W pierwszej fazie sens oświadczenia woli ustala się, mając na uwadze rzeczywiste ukonstytuowanie się znaczenia między stronami. Oznacza to, że uznaje się za wiążący sens oświadczenia woli, w jakim zrozumiała go zarówno osoba składająca, jak i odbierająca to oświadczenie. Decydująca jest zatem rzeczywista wola stron (wyrok SN z 20.09.2007 r., II CSK 244/07, LEX nr 487508).

Metody wykładni oświadczenia woli są stosowane w zależności od ustalonych kryteriów. Według A. Janiaka chodzi tu o ustalenie, czy wartością preferowaną będzie: 1) intencja podmiotu składającego takie oświadczenie, czy 2) zaufanie, jakie złożone oświadczenie woli budzi u innych osób. W doktrynie wyróżnia się kilka metod wykładni oświadczeń woli: 1) subiektywno-indywidualną, która opiera się na preferencji wykładni zgodnej z rzeczywistą (psychologiczną) wolą osoby składającej oświadczenie woli; 2) obiektywną (normatywną), która akcentuje punkt widzenia (zdolność percepcyjną) odbiorcy oświadczenia woli i nakazuje przyjąć takie znaczenie oświadczenia woli, jakie mógł mu obiektywnie przypisać odbiorca, oraz 3) kombinowaną (mieszaną), uwzględniającą obie wspomniane wartości (A. Janiak [w:] Kodeks cywilny..., t. 1, red. A. Kidyba, 2012, kom. do art. 65, nt 6).

Wykładnia umowy zawarta w art. 65 § 2 uzupełnia ogólne kryteria interpretacyjne. Jak wskazuje M. Safjan, ma to miejsce przez dodanie dwóch dodatkowych elementów oceny, tj. celu umowy i zgodnego zamiaru stron. W ten sposób można wyodrębnić na tle art. 65 § 2 trzy poziomy wykładni umowy: 1) literalne brzmienie umowy, 2) treść oświadczeń woli ustalaną z zastosowaniem kryteriów interpretacyjnych zawartych w art. 65 § 1 oraz 3) sens oświadczeń woli ustalony przez odwołanie się do zgodnego zamiaru stron i celu umowy. Regulacja art. 65 § 2 określa sposób wykładni oświadczeń woli stron umowy odmiennie od wykładni tekstu prawnego. W umowach należy przede wszystkim badać zamiar stron i cel umowy, a dopiero w dalszej kolejności ma znaczenie dosłowne jej brzmienie (M. Safjan [w:] Kodeks cywilny, t. 1, red. K. Pietrzykowski, 2018, kom. do art. 65, nb 8).

Z przeprowadzonego postępowania wynika, że zamiarem stron nie było rozwiązanie stosunku pracy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że powódka była przez kilka lat nieobecna w pracy, w ostatnim okresie przebywała na urlopie rodzicielskim, który miał się zakończyć w lutym 2023r. Powódka wskazała, że chciała skorzystać z urlopu wychowawczego i w związku z tym udała się do pozwanego by na ten temat porozmawiać. W obawie przed odmową przyznania jej tego urlopu, zdając sobie sprawę ze swojej długiej nieobecności w pracy, będąc przejęta całą sytuacją, przygotowała sobie „na wszelki wypadek” wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Przesłuchanie stron jednoznacznie wskazuje, że pozwany wyraził zgodę na skorzystanie z urlopu wychowawczego przez powódkę, sama rozmowa zaś była bardzo luźna i przyjemna. Świadkowie oraz pozwany zeznali, że powódka nie informowała nikogo, iż chce rozwiązać z pozwanym stosunek pracy. Nielogicznym byłoby przyjęcie, że powódka po rozmowie z pozwanym, w której ustalono, że będzie mogła korzystać z urlopu wychowawczego złożyłaby wypowiedzenie umowy nie mówiąc o tym nikomu, w szczególności nie poruszając tego tematu z pozwanym. Sąd dał wiarę powódce, która wskazała, że mając w jednej teczce wniosek do zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz dwa egzemplarze wypowiedzenia umowy o pracę, składając wniosek, omyłkowo złożyła jeden egzemplarz wypowiedzenia, który „się podpiął” pod wnioskiem. Co więcej zeznania świadka L. potwierdzają, że powódka nie złożyła oficjalnie, celowo wypowiedzenia, nie mówiła o nim, a świadek „znalazł” pismo na swoim biurku po jakimś czasie i nadał mu bieg. Co prawda, powódka winna dochować wszelkiej staranności by taka sytuacja nie miała miejsca, jednakże mając na względzie zasady logiki i doświadczenia życiowego, nie można przyjąć zamiaru złożenia wypowiedzenia skoro wcześniej powódka uzyskała zgodę na skorzystanie z urlopu wychowawczego oraz rozmawiała z pozwanym o dalszej współpracy. Zamiarem powódki (jej wolą) nie było zatem zakończenie stosunku pracy z pozwanym, lecz wydłużenie nieobecności w pracy, a następnie powrót do niej.

Tożsama sytuacja dotyczy pozwanego. Nie sposób przyjąć, aby jego zamiarem (wolą) było rozwiązanie stosunku pracy z powódką tj. złożenie jej wypowiedzenia mając wiedzę o tym, iż powódka jest objęta szczególną ochroną przed zwolnieniem oraz zgadzając się na skorzystanie z urlopu wychowawczego. Wolą pozwanego nie było złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy powódce. Nadto jak sam pozwany oświadczył, podczas rozprawy z 18 stycznia 2024 roku, „[…] przez 30 lat jak prowadzi działalność nie wypowiedział umowy pracownikom.”. Z zeznań świadka L. oraz pozwanego wynika jednoznacznie, że zdawali sobie sprawę, że powódce nie można wypowiedzieć umowy, pozwany nie miał takiego zamiaru, zaś pismo z datą 29 listopada 2022r. stanowiło jedynie potwierdzenie złożenia wypowiedzenia przez powódkę, na co wskazuje podana tam przyczyna. Pozwany wyjaśnił, że nie zna się na sprawach kadrowych i w całości pozostawia to pracownikom działu kadr. Oceny Sądu co do pisma z 29 listopada 2022r. nie zmienia jego niewątpliwa zbyteczność na co zwrócono uwagę świadkowi L. w czasie przesłuchania, niemniej zeznania świadka wskazują, że taka praktyka tj. potwierdzania złożenia oświadczenia przez pracownika była stosowana, a dane generowały się w systemie używanym przez kadrową na formularzu. Złożenie wypowiedzenia w powyższych okolicznościach po kilku latach „akceptacji” nieobecności powódki byłoby nielogiczne. Pozwany nie miał również żadnego powodu, aby nagle wypowiedzieć umowę poza ewidentnym narażeniem się na zarzut naruszenia przepisów prawa pracy dotyczących ochrony pracowników. Po rozprawie na której przesłuchano pozwanego i wskazano, że z treści pisma z 29 listopada 2022r. wynik, że to pozwany wypowiedział umowę, strona pozwana złożyła oświadczenie w którym uchyliła się od skutków złożonego oświadczenia.

Mając na względzie powyższe zdaniem Sądu nie doszło między nimi do rozwiązania umowy o pracę. Wypowiedzenie umowy jest bowiem jednostronną czynnością prawną, a więc do powstania skutku prawnego (o charakterze rozwiązującym) konieczne jest złożenie oświadczenia woli, którego z kolei elementarną częścią jest wola (zamiar). Skoro żadna ze stron nie miała zamiaru złożyć wypowiedzenia, to pisma znajdujące się w aktach nie mogły wywołać skutku w postaci rozwiązania umowy o pracę. W związku z czym powódka nie może żądać od pozwanego odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, skoro do rozwiązania umowy nie doszło.

Mając na uwadze powyższe rozważania faktyczne i prawne, Sąd w związku z brakiem przesłanek z art. 45§1 kp oddalił powództwo.

Sędzia Sonia Lasota - Zawisza