Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 kwietnia 2023r.

Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Grażyna Grzybczyk

Protokolant: Iwona Turska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2023r. w R.

sprawy z powództwa M. K.

przeciwko A. K.

o obniżenie alimentów

oraz z powództwa A. K.

przeciwko M. K.

o podwyższenie alimentów

1)  oddala powództwo o obniżenie alimentów;

2)  oddala powództwo o podwyższenie alimentów;

3)  zasądza od M. K. na rzecz A. K. kwotę 3.600 zł /trzy tysiące sześćset złotych/ tytułem kosztów zastępstwa adwokata i odstępuje od obciążania stron wszelkimi dalszymi kosztami postępowania za postępowanie przed Sądem I instancji.

Sygn. akt IV RC 650/22

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 24 kwietnia 2023 roku

Powód M. K. pozwem wniesionym w dniu 18 lipca 2022 roku, domagał się obniżenia alimentów zasądzonych na rzecz pozwanej A. K. wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek (...) w R. z dnia 20 listopada 2019 roku w sprawie o sygn. II RC 886/19 z kwoty po 2.000 zł do kwoty po 1.000 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu powód podał, że jego sytuacja materialna i życiowa uległa zmianie, bowiem doszło do zwiększenia wydatków i kosztów związanych z utrzymaniem się. Powód nie jest już
w stanie płacić alimentów na rzecz pozwanej w dotychczas zasądzonej wysokości i z tych też przyczyn domaga się obniżenia świadczenia (k. 3-4).

Pozwana A. K. w odpowiedzi na pozew w dniu 6 lutego 2023 roku, wniosła o oddalenie powództwa głównego w całości, a jednocześnie w pozwie wzajemnym domagała się podwyższenia alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek (...) w R. z dnia 20 listopada 2019 roku z kwoty 2.000 zł miesięcznie do kwoty 3.000 zł miesięcznie.

Uzasadniając swoje stanowisko A. K. wskazywała, że dotychczas obowiązujące świadczenie alimentacyjne zostało ustalone przed trzema laty i aktualnie jego wysokość nie pozwala na zaspokojenie wszelkich niezbędnych potrzeb życiowych uprawnionej (k. 72-77).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

M. K. i A. K. w dniu 28 września 1984 roku zawarli związek małżeński, który następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek (...) w R. z dnia 20 listopada 2019 roku w sprawie o sygn. II RC 886/19 został rozwiązany z winy M. K..

Alimenty na rzecz uprawnionej zostały ustalone w punkcie 2 wyroku rozwodowego, na kwotę po 2.000 zł miesięcznie płatne do rąk A. K. z góry do dnia 20-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat poczynając od prawomocności wyroku, co nastąpiło w dniu 20 maja 2020 roku.

Zobowiązany już wówczas utrzymywał się ze świadczenia emerytalnego, które w tamtym czasie wynosiło 4.500 zł miesięcznie oraz dodatkowej pracy, gdzie otrzymywał wynagrodzenie w kwocie ok. 2.300 zł miesięcznie. Z kolei uprawniona nie pracowała zarobkowo, choć nie ujawniono żadnych przeciwwskazań na tej płaszczyźnie, np. w postaci stwierdzonej niezdolności do pracy. Podstawowe koszty utrzymania pozwanej ustalono na poziomie średnio 1.930 zł miesięcznie.

Wobec okoliczności ujawnionych w toku postępowania rozwodowego Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie A. K. w przedmiocie świadczenia alimentacyjnego w wysokości 2.000 zł miesięcznie na jej rzecz było zasadne, bowiem stanowiło jedynie 30 procent dochodów M. K.. Niniejsze rozstrzygnięcie zostało podtrzymane przez sąd II. instancji, który oddalił apelację M. K..

( dowód: akta sprawy o sygn. II RC 886/19, zwłaszcza odpis skróconego aktu małżeństwa k. 8 oraz wyrok k. 127 wraz z uzasadnieniem k. 134-136v oraz wyrok sądu apelacyjnego k. 187)

Obecnie powód/pozwany wzajemny M. K. ma 59 lat. Z zawodu jest mechanikiem-kierowcą, aktualnie przebywa na emeryturze. Ma przyznane świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. w kwocie 8.075 zł brutto miesięcznie, a ponadto pracuje dorywczo jako ślusarz w firmie działającej przy na KWK (...) i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 3.000 zł miesięcznie.

M. K. po rozwodzie oraz sprzedaży domu stanowiącego wspólność majątkową małżeńską, zaciągnął kredyt hipoteczny na zakup nowego domu w kwocie 240.000 zł, który spłaca w ratach po 2.400 zł miesięcznie. Ponadto zaciągnął kredyt gotówkowy na wykończenie nowego domu w kwocie 15.000 zł, który ma spłacać do 2027 roku. Aktualnie wysokość raty kredytu gotówkowego to 384 zł miesięcznie. Powód jest również właścicielem samochodu osobowego marki P. z 2014 roku. Koszt paliwa miesięcznie stanowi kwotę ok. 800 zł.

W lutym 2022 roku powód zawarł nowy związek małżeński. Prowadzi 5-osobowe gospodarstwo domowe. Mieszka wraz z żoną, jej 6-letnim niepełnosprawnym synem oraz dwoma dorosłymi córkami w mieszkaniu stanowiącym własność żony powoda. Na średniomiesięczne koszty utrzymania powoda i jego rodziny składa się czynsz (w tym opłata za wodę) - 830 zł, prąd - 214 zł, gaz - 190 zł, telewizja – 130 zł, telefon – 135 zł, żywność – 500 zł, odzież powoda 200 zł, środki czystości – 200 zł.

M. K. ma stwierdzone skrzywienie kręgosłupa lędźwiowego i szyjnego oraz leczy się zapobiegawczo przeciwko schorzeniom prostaty. Jest pod opieką lekarza neurologa oraz urologa. Miesięcznie na badania lekarskie oraz leki wydaje ok. 200 zł.

( dowód: zeznania strony k. 179-181, informacje o kredycie hipotecznym M. K. k. 9, k. 12-15, k. 166-168v, umowa o kredyt hipoteczny k. 16, karta informacyjna leczenia szpitalnego oraz orzeczenie o niepełnosprawności małoletniego N. S.-K. k. 147-150, k. 152-153, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odnośnie renty na rzecz małoletniego N. S.-K. k. 151, informacja o przychodach oraz dochodach za rok 2022 k. 158-162, zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie świadczenia emerytalnego k. 163, k. 165, k. 212, zaświadczenie (...) S.A. k. 164, rachunki i faktury k. 10-11v, k. 17-19v, k. 143-146, k. 169-178, k. 194-196, k. 217-232)

Obecnie pozwana/powódka wzajemna A. K. ma 59 lat. Z zawodu jest kelnerką-bufetową. Nie pracuje zawodowo, podejmuje prace okazjonalne na podstawie umowy zlecenie, w wymiarze 2-3 dni w miesiącu polegające na porządkowaniu dokumentacji w biurze rachunkowym. Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ok. 200 zł miesięcznie. Nie ma urzędowo stwierdzonej niezdolności do pracy. Na co dzień zajmuje się schorowaną matką, cierpiącą na chorobę Alzheimera.

Pozwana nie zawarła nowego związku małżeńskiego. Mieszka sama w mieszkaniu należącym do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Na średniomiesięczne koszty utrzymania pozwanej składa się czynsz (w tym opłata za wodę oraz ogrzewanie) – 692 zł, prąd 120-140 zł, telewizja - 70 zł, telefon – 60 zł, ubezpieczenie – 75 zł, karta komunikacji miejskiej – 60 zł, żywność 500-600 zł, odzież 200 zł, środki czystości 150 zł. Posiada ok. 2.000 zł oszczędności. Nie ma zaciągniętych zobowiązań kredytowych.

( dowód: zeznania strony k. 180-181, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 135, akt notarialny dot. sprzedaży nieruchomości k. 126-134, umowa sprzedaży mebli – k. 93-96, zawiadomienie o zmianie wysokości opłat k. 124, k. 214, karta informacyjna dot. leczenia matki pozwanej - N. W. oraz orzeczenie o niepełnosprawności k. 136-139, k. 215-216, rachunki i faktury k. 87-92, k. 97-123, k. 125

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów, szczegółowo powyżej opisanych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był spójny, logiczny i wzajemnie się uzupełniający. Zeznania stron w szerokim zakresie znajdowały swoje odzwierciedlenie w dokumentach przedłożonych do akt sprawy, których autentyczności nie kwestionowano.

Sąd pominął dowód z informacji banku na okoliczność ruchów na koncie powoda, jako zbędny i zmierzający do przedłużenia postępowania zwłaszcza wobec okoliczności, iż sąd dysponował pełnymi wykazami zarobków stron.

Strony nie składały dalszych wniosków dowodowych, a Sąd uznał sprawę za merytorycznie wyjaśnioną.

Sąd zważył, co następuje .

Powództwo oraz powództwo wzajemne, jako bezzasadne, należało oddalić w całości.

Świadczenia alimentacyjne pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami stanowią kontynuację powstałego przez zawarcie małżeństwa obowiązku wzajemnej pomocy, w zakresie utrzymania, istnieją więc pomimo orzeczenia rozwodu lub separacji, które nie stwarzają nowego obowiązku alimentacyjnego, lecz powodują zmodyfikowanie obowiązku istniejącego w czasie trwania małżeństwa (tak uchwała 7 sędziów SN z dnia 2 lipca 1955 roku, I CO 27/55, OSN 1956, nr 2, poz.33, PiP 1956, Nr 4, s.787; podobnie wyrok SN z dnia 12.09.2001 roku, V CKN 445/00, LEX nr 52490). Obowiązek małżonka dostarczenia środków utrzymania drugiemu małżonkowi wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka (art. 130 k.r.o.; tak również orzeczenie SN z dnia 29 lutego 1952 r., C 730/51, OSN 1953, poz. 27).

Na mocy art. 60 § 2 kro, prawo do żądania alimentów przyznano rozwiedzionemu małżonkowi, chociażby nie znajdował się w niedostatku. Prawo to przysługuje tylko małżonkowi niewinnemu w stosunku do małżonka wyłącznie winnego powstania rozkładu pożycia, gdy rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. W takich wypadkach sąd może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego. Przy orzekaniu o alimentach na podstawie art. 60 § 2 kro należy porównać sytuację, w jakiej małżonek niewinny znajdzie się po rozwodzie, z sytuacją, w jakiej by się znajdował, gdyby pożycie małżonków funkcjonowało normalnie (tak SN w orzeczeniu z dnia 28 października 1980 r., III CRN 222/80, PiP 1982, z. 5-6, s. 147 i n. z glosą A. Szpunara).

W przedmiotowej sprawie, zarówno powód/pozwany wzajemny M. K., jak i pozwana/powódka wzajemna A. K. domagali się zmiany wysokości alimentów ustalonych przez Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. w wyroku rozwodowym. Tym samym, koniecznym stało się zbadanie, czy nastąpiła zmiana w sytuacjach materialnych, zawodowych, rodzinnych i zdrowotnych stron od czasu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.

Art. 138 kro stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Ustalenie czy nastąpiła zmiana stosunków, o których mowa w art. 138 kro następuje natomiast poprzez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami istniejącymi wcześniej, podczas ustalania wysokości poprzednich alimentów. Zakres świadczeń alimentacyjnych ustawodawca określił z kolei w art. 135 § 1 kro, uzależniając go od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Po dokonaniu oceny sytuacji materialno-bytowej oraz uzasadnionych potrzeb pozwanej/powódki wzajemnej, a także możliwości zarobkowych powoda/ pozwanego wzajemnego, Sąd uznał, że żądanie zobowiązanego odnośnie obniżenia obciążających go alimentów, jak również żądanie uprawnionej do podwyższenia obowiązku alimentacyjnego na jej rzecz są nieuzasadnione.

Nie ulega wątpliwości, że na przestrzeni ostatnich trzech lat odnotowano zmiany w zakresie sytuacji życiowej każdej ze stron, jednakże nie w takim zakresie w jakim pozwalałoby na uwzględnienie powództwa głównego oraz powództwa wzajemnego. Nie nastąpiło po żadnej ze stron szczególne pogorszenie sytuacji zawodowej, życiowej, bytowej, czy stanu zdrowia, które wpływałoby na zwiększenie, bądź zmniejszenie obowiązującego świadczenia alimentacyjnego.

Bezspornym jest fakt, iż wpływ na zmianę kosztów utrzymania stron ma m.in. aktualny, powszechnie wiadomy fakt w postaci inflacji i wzrostu cen towarów oraz usług, który stanowi okoliczność od stron niezależną, nie mniej jednak dotykającą każdego – zarówno powoda/pozwanego wzajemnego, jak i pozwaną/powódkę wzajemną.

Co więcej strony dokonały sprzedaży domu należącego do ich małżeńskiej współwłasności majątkowej i z tego tytułu każda ze stron otrzymała po 200.000 zł. M. K. podjął decyzję o zaciągnięciu kredytu hipotecznego i zakupie nowej nieruchomości, natomiast A. K. przeznaczyła uzyskana kwotę na remont oraz zakup mebli do wynajmowanego mieszkania.

Należy jednak zauważyć, iż okoliczności sprawy są co do zasady niezmienne, bowiem podobny stan rzeczy istniał już w dacie ustalenia poprzedniego świadczenia alimentacyjnego.

Jedyną okolicznością, która zmieniła sytuację rodzinną powoda, jest ponowne zawarcie związku małżeńskiego oraz dobrowolna pomoc w utrzymaniu małoletniego dziecka – syna obecnej żony powoda. Nie mniej jednak dziecko pozostaje przede wszystkim na utrzymaniu swojej matki, która ma zasądzone na jego rzecz alimenty w kwocie 1.000 zł miesięcznie oraz otrzymuje 215 zł z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego, a pozwany nie ma obowiązku partycypować w kosztach jego utrzymania.

Powód obecnie uzyskuje świadczenie emerytalne, które w ostatnim czasie podlegało waloryzacji do kwoty ok. 8.000 zł brutto miesięcznie, jak również dodatkowo pracuje zarobkowo, co w świetle otrzymywanego świadczenia jest jego dobrowolną decyzją. Z kolei pozwana nie pracuje zawodowo, a opiekuje się schorowaną matką oraz utrzymuje się z pracy dodatkowej i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 200 zł miesięcznie. Zatem A. K. nie jest pozbawiona całkowicie możliwości zarobkowych, a nadto zdaniem Sądu, nie wynika, aby nie mogła wykonywać obecnie jakiejkolwiek pracy przynajmniej w niepełnym wymiarze .

Skoro dochód M. K. - biorąc pod uwagę jedynie stałe świadczenie wypłacane z ZUS i nie biorąc pod uwagę zaciągniętych zobowiązań, ale i dodatkowych dochodów - wynosi około 6100 zł netto, to przy założeniu, że na utrzymanie pierwszej i drugiej żony łoży on po 2000 zł miesięcznie przyjąć należy, że pozwala to na zabezpieczenie kosztów utrzymania stron na poziomie zbliżonym do równej stopy życiowej, a zatem wysokość alimentów nie powinna być zmieniana.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 138 kro w zw. z art. 60 § 2 kro oddalił powództwo o obniżenie alimentów w całości (punkt 1. wyroku) oraz oddalił powództwo wzajemne o podwyższenie alimentów (punkt 2. wyroku). Na koszty w niniejszej sprawie złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3600 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie). Biorąc pod uwagę, że Sąd oddalił oba powództwa tj. powództwo główne oraz powództwo wzajemne, powód M. K. powinien zatem pokryć koszty w tej części, tj. w kwocie 3600 zł. W pozostałym zakresie, mając na względzie sytuację majątkową stron, a zwłaszcza pozwanej A. K. odstąpiono od obciążania stron dalszymi kosztami postępowania za postępowanie przed sądem I. instancji (punkt 3. wyroku).

R., dnia 5 maja 2023 roku sędzia Grażyna Grzybczyk