Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2024 roku

Sąd Rejonowy w Rybniku, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Jakub Paciorek

Protokolant: Beata Półchłopek

po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 roku w Rybniku

sprawy z powództwa D. K.

przeciwko Ł. K.

o alimenty

1)  oddala powództwo;

2)  zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2 922 (dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia dwa) złote z tytułu zwrotu kosztów procesu wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt. IV RC 535/21

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 13 czerwca 2024 r.

Pozwem z 9 listopada 2021 r. powódka D. K. domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwanego Ł. K. alimentów w kwocie po 2 000 zł miesięcznie, płatnych do 10. dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia wniesienia pozwu. Wniosła również o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu, jak również o udzielenie zabezpieczenia przez zobowiązanie pozwanego do łożenia na jej rzecz kwot po 2 000 zł miesięcznie.

Na uzasadnienie wskazała, że wyrokiem z 21 grudnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód. W toku postępowania o rozwód Sąd ten, postanowieniem z 27 sierpnia 2018 r., udzielił jej zabezpieczenia przez zobowiązanie pozwanego do łożenia na jej rzecz kwot po 1 000 zł miesięcznie. Ostatecznie w wyroku rozwodowym Sąd nie orzekł o alimentach na jej rzecz, gdyż nie wystąpiła ona z tego rodzaju żądaniem przed Sądem pierwszej instancji.

Podała, że strony prowadząc wspólne gospodarstwo domowe żyły na bardzo wysokim poziomie. Pozwany uzyskiwał dochód w wysokości 2 500 euro miesięcznie. W ocenie powódki w wyniku rozwodu jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu polegająca m.in. na znacznym obniżeniu poziomu życia, czy rezygnacji z kilkukrotnych wyjazdów wakacyjnych w ciągu roku.

Zwróciła uwagę na fakt, że pozwany prowadzi życie na wysokim poziomie, podróżuje, jest w stanie pozwolić na kosztowne hobby.

Z kolei powódka nadal jest zatrudniona jako nauczycielka. Na datę orzekania w sprawie o rozwód jej koszty utrzymania wyniosły 2 350 zł i składały się na nią m.in. żywność (400 zł), odzież (400 zł), obuwie (200 zł), fryzjer (200 zł), dentysta (150 zł), rozrywka (1 000 zł), opał (2 000 zł), woda i kanalizacja (150 zł), energia (35 zł), abonament telefoniczny (25 zł) oraz Internet (69 zł). Obecnie wzrosły koszty związane z zakupem żywności do 700 zł, opału (4 527 zł), bieżących sprzętów AGD, a także - z uwagi na wzrost potrzeb – w większym stopniu partycypuje ona w kosztach utrzymania małoletnich O. i M.. Koszt nauki języków obcych w przypadku małoletniej M. wynosił kwotę 1 782 zł, zaś w odniesieniu do małoletniego O. – kwotę 1 386 zł. Wydatki związane z uczestnictwem w obozie przez O. wyniosły 1 590 zł, zaś kurs pływania dzieci kosztował 390 zł za 7 tygodni oraz 490 zł za 11 tygodni. Powódka nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia przy uwzględnieniu konieczności opieki nad małoletnimi dziećmi (k. 3-6).

W piśmie z 18 lutego 2022 r. pozwany Ł. K. wniósł o oddalenie powództwa w całości, jak również o zasądzenie od powódki na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika w kwocie 4 800 zł oraz zwrotu niezbędnych kosztów dojazdu pełnomocnika do Sądu na podstawie przedłożonego na koniec postępowania zestawienia poniesionych kosztów (k. 100-104).

W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. pozwany wniósł o zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego za I instancję według norm przepisanych oraz koszty postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, koszty dojazdu pełnomocnika na rozprawy w łącznej wysokości 1 531,80 zł, koszty dojazdu pozwanego na rozprawy w kwocie 1 559,40 zł, jak również koszty tłumaczeń w wysokości 1 680 zł (k. 948-949).

Postanowieniem z 19 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił zawarty w pozwie wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia (k. 41).

Zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z 4 marca 2022 r., IV RCz 9/22 (k. 97).

Wnioskiem z 14 czerwca 2023 r. strona powodowa ponownie wniosła o udzielenie zabezpieczenia przez zobowiązanie pozwanego do łożenia na jej rzecz kwoty w wysokości 1 500 zł miesięcznie (692-694).

W odpowiedzi na ten wniosek pozwany wniósł o jego oddalenie (k. 704-708).

Postanowieniem z 20 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił ten kolejny wniosek o udzielenie zabezpieczenia (k. 726).

Postanowieniem z 27 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Rybniku w sprawie II Cz 291/23 oddalił zażalenie, pozostawiając Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (k. 788).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka D. K. oraz pozwany Ł. K. zawarli związek małżeński 12 czerwca 2002 r. Z małżeństwa tego pochodzi O., urodzony (...) oraz M., urodzona (...)

Na początku małżeństwa strony mieszkały w Niemczech. W 2006 r. powódka powróciła do Polski, gdzie urodziła syna. W latach 2006-2008 pozwany pracował w firmie (...), w której zarabiał ok. 5 000 – 6 000 zł miesięcznie. Następnie od 2008 r. pozwany podjął zatrudnienie w przedsiębiorstwie (...), gdzie mógł liczyć na dochód wynoszący 2 000 – 2 500 euro.

Strony mieszkały w domu rodziców powódki. Do budynku tego dobudowali piętro. Na ten cel zaciągnęli zobowiązanie finansowe na kwotę ok. 100 000 - 150 000 zł, które udało im się całkowicie spłacić w 2010 r. Budowę sfinansowali także z oszczędności zgromadzonych w trakcie pracy zagranicą. Małżonkowie zakupili również kilkuletni samochód marki A. (...) o wartości ok. 40 000 zł.

Powódka podjęła zatrudnienie w 2014 r. w sklepie odzieżowym. Po pewnym czasie rozpoczęła pracę w szkole jako nauczycielka języka niemieckiego, historii oraz wiedzy o społeczeństwie. Wówczas zarabiała do 2 500 zł miesięcznie.

W trakcie trwania małżeństwa rodzina mniej więcej raz w tygodniu korzystała z usług lokali gastronomicznych. Pozwany zakupił dla siebie rower o wartości 12 000 zł. Dobrze się ubierał. Poruszał się samochodem służbowym. Pozwana regularnie korzystała z usług fryzjera. Z kosmetyczki zrezygnowała ok. 10 lat temu. Jest osobą oszczędną. Także w trakcie małżeństwa starała się racjonalnie gospodarować posiadanymi środkami. Rodzina wielokrotnie spędzała wakacje zagranicą. Wspólnie jeździli do Chorwacji, gdzie wynajmowali apartamenty. Jednokrotnie odbyli podróż na Wyspy K.. Dwukrotnie rodzina pojechała na narty do W., gdzie apartament zostały im zagwarantowany przez firmę (...), która współpracowała z pozwanym. W miejscach tych strony głównie same przygotowywały sobie posiłki. Spędzali także wakacje w hotelu w Turcji, gdzie wyżywienie było zagwarantowane przez organizatora wycieczki. Rodzina spędziła także urlop w apartamencie Z. B. zlokalizowanym w Ś.. Bywało, że w wakacjach uczestniczyła także matka pozwanego G. K., która samodzielnie finansowała swój pobyt.

Pozwany wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego domu we wrześniu 2017 r. Podczas rozstania strony posiadały ok. 15 000 euro oszczędności oraz kwotę 7 000 euro w gotówce znajdującą się w domu, z czego pozwany przekazał powódce kwotę 3 500 euro. Następnie zawisła sprawa o rozwód, w trakcie której zobowiązano pozwanego do łożenia na rzecz powódki kwot po 1 000 zł miesięcznie, jak również kwot po 2 000 zł na rzecz każdego z dzieci, łącznie 5 000 zł miesięcznie.

Małżeństwo stron zostało rozwiązane na mocy prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 grudnia 2020 r., sygn. akt V ACa 294/18 z winy pozwanego Ł. K.. Na mocy tego orzeczenia wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron powierzono matce, uregulowano kontakty ojca z dziećmi w każdy drugi i czwarty weekend miesiąca od piątku do niedzieli, w przez jeden tydzień ferii zimowych, przez jeden miesiąc wakacji letnich, jak również zasądzono od Ł. K. na rzecz każdego z małoletnich alimenty w kwocie po 1 500 zł miesięcznie, łącznie 3 000 zł miesięcznie.

Po orzeczeniu rozwodu strony dokonały podziały majątku wspólnego, którego wartość została oznaczona na kwotę 250 000 zł. Na mocy zawartego przez strony porozumienia powódka uzyskała własność wszystkich składników majątkowych objętych tą wspólnością, jednocześnie zobowiązała się do zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 70 000 zł z tytułu spłaty.

Od 2018 r. pozwany podjął pracę w firmie (...). Zrezygnował z zatrudnienia w przedsiębiorstwie (...), albowiem spółka ta przyjęła do pracy kilka osób o wątpliwej reputacji społecznej, z którymi pozwany nie chciał wspólnie pracować. W okresie od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. pozwany uzyskał średni miesięczny dochód w kwocie ok. 3 230 euro, przy czym do lipca 2021 r. zasadnicza część wynagrodzenia wyniosła 2 050 euro brutto, po czym nastąpiła podwyżka do kwoty 5 500 euro brutto. Pozwany otrzymał tę podwyżkę w celu spłaty zobowiązania wynikającego ze stwierdzonego wobec niego przez niemiecki urząd bezzasadnego pobierania zasiłku rodzinnego na O. i M. w kwocie 14 000 euro za okres od września 2014 r. do września 2017 r. oraz w kwocie 13 002,04 euro za okres od października 2017 r. do lipca 2020 r. Zobowiązanie to zostało przez niego w całości spłacone pierwotnie dzięki uzyskanym przez jego małżonkę S. D. środkom na podstawie umowy o kredyt zawartej 24 maja 2021 r. na kwotę 100 348,06 zł.

Po spłacie wszelkich zobowiązań związanych z koniecznością zwrotu opisanego wyżej świadczenia, wynagrodzenie pozwanego powróciło do poprzedniego niższego poziomu, co nie było zgodne z jego oczekiwaniami. Prezes firmy (...), który nie był przychylny pozwanemu, nie wyraził zgody propozycję pozwanego dotyczącą podwyżki, wobec czego pozwany zrezygnował z pracy w tej spółce składając wypowiedzenie. W okresie od 1 września do 30 listopada 2023 r. pozwany był osobą bezrobotną. Starał się o pracę w Polsce, jednakże nie był w stanie uzyskać zarobków na poziomie pozwalającym mu na zaspokojenie potrzeb dzieci w dotychczasowej wysokości. Z kolei w (...) spółce (...) odmówiono mu zatrudnienia, między innymi z uwagi na fakt, że jest on postrzegany jako osoba problematyczna w związku z toczącymi się z jego udziałem licznymi postępowaniami. W międzyczasie w spółce (...) doszło do zmiany na stanowisku prezesa, który zaproponował pozwanemu powrót do przedsiębiorstwa. Na mocy umowy zawartej z tą spółkę pozwany zobowiązał się świadczenia pracy od 1 grudnia 2022 r. za wynagrodzeniem 3 000 euro brutto oraz dodatkowymi świadczeniami w kwocie 30 euro za każdy dzień urlopu, trzynastą pensją oraz premiami. Pozwany został wyposażony w samochód służbowy, czas pracy określono zaś na 21 godzin tygodniowo.

Powódka aktualnie nadal mieszka, wraz z O. i M., w domu zajmowanym w trakcie małżeństwa przez strony. Jest zatrudniona w Szkole Podstawowej nr (...) w R. w charakterze nauczycielki. Jej średni miesięczny dochód w okresie od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2022 r. wyniósł kwotę 4 069,39, w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r. kwotę 4 431,69 zł, zaś w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. kwotę 4 769,79 zł. Za 2023 r. powódka uzyskała zwrot podatku w wysokości 3 937 zł. Aktualnie powódka otrzymuje zasadnicze wynagrodzenie w wysokości 4 134,60 zł. W ciągu roku powódka uzyskuje także dodatkowe świadczenia w postaci trzynastego wynagrodzenia rocznego, „wczasów pod gruszą” w kwocie 800 zł, dofinansowania do zakupu artykułów szkolnych w kwocie 180 zł oraz świadczenia świątecznego. W 2022 r. powódka była dodatkowo zatrudniona w charakterze opiekuna wychowawcy na obozie sportowym za wynagrodzeniem w wysokości 2 750 zł brutto. Z kolei w 2023 r. uzyskała z tego tytułu kwotę 880 zł. Łączny jej przychód z tytułu sprawowania dodatkowych obowiązków w tymże roku wyniósł 1 549,22 zł. Zdarzało się, że w przeszłości powódka sporadycznie udzieliła korepetycji. Obecnie nie korzysta z tego rodzaju dodatkowego sposobu zarobkowania. Za jedną godzinę udzielonych korepetycji mogłaby liczyć na dochód w wysokości 60-70 zł. Powódka kończy pracę ok. godziny 15:15. W opiece nad dziećmi korzysta ze wsparcia swoich rodziców. Małoletni O. głównie swój wolny czas spędza z rówieśnikami. Posiada dziewczynę oraz liczne grono znajomych.

Powódka przez znaczny okres gromadziła środki uzyskiwane z tytułu programu „Rodzina 500+” w łącznej wysokości 1 000 zł miesięcznie. Od pewnego czasu powódka zaczęła korzystać z tych środków. Przeznaczyła je m.in. na wyjazdy letnie, zimowe oraz szkolne O., kurs prawa jazdy, leczenie oraz organizację uroczystości związanej z ukończeniem przez niego 18. roku życia. Obecnie z tego tytułu pozostała powódce kwota ok. 10 000 zł. Aktualnie pobiera na M. kwotę 800 zł z tytułu świadczenia „Rodzina 800+”.

Powódka nie ma żadnych zobowiązań finansowych. Za energię elektryczną płaci 223 zł miesięcznie. Za ubiegły rok, z tytułu dopłaty za energię, zapłaciła dodatkowo kwotę 2 000 zł, co daje wydatek w wysokości ok. 165 zł w wymiarze średniomiesięcznym. Za wodę płaci średnio 135 zł miesięcznie (3/5 z kwoty 200-250 zł), za telefon dla siebie i dzieci 90 zł, za opał 450 zł miesięcznie (3/5 z kwoty 9 000 zł rocznie), za wywóz śmieci 60 zł, a za Internet 69 zł. Przypadające na nią z tego tytułu koszty wynoszą ok. 400 zł miesięcznie łącznie.

W związku z użytkowaniem samochodu ponosi koszt ubezpieczenia (600 zł rocznie), przeglądu (100 zł rocznie), wymiany opon (200 zł rocznie). W 2023 r. poniosła dodatkowe koszty naprawy samochodu w wysokości ok. 2 500 zł, z kolei w 2022 r. w kwocie ok. 2 000 zł. Średniomiesięczny koszt z tego tytułu wynosi więc łącznie kwotę ok. 250 zł miesięcznie (ok. 3 000 zł rocznie).

Na żywność wydaje ok. 700 zł miesięcznie (ok. 2 000 zł na trzyosobowe gospodarstwo domowe). Powódka kupuje odzież używaną. Aktualnie nie korzysta z usług fryzjera, ani kosmetyczki. Powódka dwa razy w roku udaje się na leczenie stomatologiczne (łącznie średnio 400 zł rocznie – ok. 35 zł miesięcznie) oraz okulistyczne (łącznie 500 zł rocznie – ok. 40 zł miesięcznie). W pozostałym zakresie leczenie powódki finansowane jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Regularnie zaopatruje się w szkła kontaktowe, co wiąże się z wydatkiem w wysokości 100 zł miesięcznie. W 2019 r. powódka zakupiła okulary korekcyjne za kwotę 1 270 zł.

Opisane wyżej koszty związane z zaspokojeniem najniezbędniejszych potrzeb powódki wynoszą kwotę ok. 1 525 zł średniomiesięcznie.

W 2023 r. powódka spędziła wraz z dziećmi wakacje zimowe w Hotelu (...) w D., za którą to usługę zapłaciła kwotę 4 194 zł. W 2020 r. odbyła wyjazd turystyczny do Albanii, jak również na „majówkę” do G.. W 2022 r. powódka była z dziećmi w W. na dwa dni, gdzie byli zakwaterowani w trzygwiazdkowym hotelu. Powódka była także na wyjeździe rowerowym w O..

Powódka w wolnych chwilach chodzi z kijkami bądź jeździ na rowerze. Ze znajomymi głównie spotyka się w domach. Korzysta z darmowych seansów filmowych.

W 2023 r. w miejscu zamieszkania powódki przeprowadzono malowanie, co wiązało się z kosztem w wysokości 3 610 zł, jak również dokonano naprawy instalacji fotowoltaicznej za kwotę ok. 5 000 zł.

Koszt utrzymania M. obejmuje wydatki na żywność (ok. 700 zł miesięcznie), opłaty związane z mieszkaniem (400 zł), zajęcia jeździeckie (ok. 700 zł miesięcznie) oraz z języka angielskiego (ok. 250 zł miesięcznie). Do tego dochodzą wydatki szkolne związane np. z uczestnictwem w wycieczkach, inne wydatki związane z jeździectwem, czy organizacją czasu wolnego (np. urodziny koleżanek). Łącznie wynoszą one co najmniej 2 050 zł miesięcznie. Małoletnia spotyka się z ojcem co drugi weekend, a także przez jeden tydzień wakacji zimowych oraz jeden miesiąc wakacji letnich, w trakcie których pozwany płaci pełną kwotę alimentów. Widzenia mają miejsce w miejscu zamieszkania pozwanego na terenie kraju (T.) albo w miejscu zamieszkania jego matki (T.).

Koszty utrzymania O. obejmują wydatki na żywność (ok. 700 zł miesięcznie), opłaty związane z mieszkaniem (400 zł), korepetycje z matematyki (ok. 250 zł miesięcznie). Łącznie wynoszą one co najmniej 1 350 zł miesięcznie. O. nie utrzymuje kontaktów z ojcem od 13 roku życia.

Pozwany przez dwa tygodnie przebywa w Niemczech, a przez dwa pozostałe tygodnie w miesiącu mieszka w Polsce. Będąc w kraju przebywa w domu małżonki zlokalizowanym w T. albo we własnym domu, zajmowanym przez jego matkę, w T.. Pozwany w okresie od maja 2023 r. do maja 2024 r. uzyskał średnie wynagrodzenie w wysokości ok. 2 070 euro, co według aktualnego kursu daje kwotę ok. 9 000 zł miesięcznie. Przychód pozwanego w 2022 r. wyniósł 49 758 euro oraz 3 521 euro, natomiast za 2023 r. 49 152 euro. W umowie o pracę pozwanego zawarty jest obowiązek pozwanego poinformowania pracodawcy o dodatkowej działalności i wymaga jego zgody. Firma (...) nie otrzymała tego rodzaju powiadomienia.

Pozwany przebywa na terenie Niemiec w dwóch miejscach. Za pobyt w siedzibie firmy nie płaci, natomiast z tytułu zajmowania lokalu w Westfalii ponosi koszty w wysokości 250 euro (ok. 1075 zł). Koszty utrzymania pozwanego podczas pobytu w Niemczech zamykają się w kwocie 150 euro (ok. 650 zł). Z kolei będąc w Polsce przebywa głównie z małżonką w T., jak również – realizując kontakty z małoletnią - we własnym domu zlokalizowanym w T., który zajmowany jest przez jego matkę. Swojej małżonce z tytułu kosztów utrzymania przekazuje miesięcznie kwotę ok. 1 000 zł, która dokonuje wszelkich niezbędnych zakupów. Odbywając kontakty z małoletnią pozwany stara się spędzać z nią czas aktywnie. Z tego tytułu ponosi koszt w wysokości ok. 250 zł miesięcznie. Pozwany od 2018 r. opłaca również małoletniej obozy jeździeckie. W 2020 r. poniósł z tego tytułu koszt 1 954 zł, w 2021 r. w kwocie 1 692 zł i 1 768 zł. Jedynie w zeszłym roku nie pokrył tego rodzaju wydatków. Pozwany zapewnia również córce wyjazdy wakacyjne. W 2021 r. zabrał ją do Chorwacji, w 2022 r. do Turcji w 2023 r. zaś do krajów B. oraz Anglii. Pozwany dodatkowo kupuje małoletniej odzież i akcesoria jeździeckie. Spędzając z nią czas ponosi także koszt jazd konnych w wysokości ok. 300 zł. W bieżącym roku pozwany planuje spędzić z córką wakacje nad polskim morzem. Na paliwo pozwany wydatkuje średniomiesięcznie kwotę 600 zł. Charakter jego pracy wymaga zaopatrzenia w odpowiedni ubiór w związku z reprezentowaniem firmy przed klientami, jak również wobec konieczności przebywania na wysypiskach śmieci. Z tego tytułu pozwany, wraz z wydatkami na kosmetyki, ponosi koszty w wysokości ok. 450 zł miesięcznie. Aktualnie na leczenie wydatkuje kwotę ok. 250 zł miesięcznie w związku z koniecznością wykonywania zabiegów polegających na odciąganiu płynu ustrojowego z łokcia. Pozwany nie bierze na stałe leków. Za dodatkowe ubezpieczenie płaci 75 euro (ok. 325 zł). Na usługi fryzjerskie wydatkuje kwotę ok. 40 zł co 1,5 miesiąca.

Pozwany jest właścicielem domu w T., wybudowanym w 1953 r., który aktualnie zajmuje jego matka. Posiada także niezabudowaną działkę rolną w miejscowości K.. Aktualnie zgromadził oszczędności w wysokości ok. 10 000 zł. Nie przysługuje mu własność innych składników majątkowych o wartości przekraczającej 10 000 zł. Jego małżonka S. D. posiada dom, który został przez nią wystawiony na sprzedaż za kwotę 1 800 000 zł. Posiada także ona mieszkanie we W., z czego czerpie dodatkowy dochód. W 2023 r. wynosił on ok. 1 100 euro miesięcznie. Małżonkowie posiadają ustanowioną rozdzielność majątkową na mocy umowy zawartej 24 maja 2022 r.

Pozwany, na zaproszenie firm, z którymi współpracuje, jednokrotnie lub dwukrotnie w ciągu roku odbywa krótkie podróże. W 2023 r. był na wyprawie rowerowej na wyspie Bornholm, natomiast w 2024 r. uczestniczył w wyjeździe rowerowym w S.. We wcześniejszych latach pozwany dwukrotnie był na rejsach na Zalewie S.. Pan T. Z. (1) opłacił mu kurs sternika. Wraz z aktualną małżonką odbył podróż na Z.. W 2024 r. był z nią także w Portugalii. Wspólne wyjazdy opłaca S. D..

Decyzją z 2 lutego 2024 r. pozwany otrzymał zwrot podatku w kwocie 3 240 euro oraz 1 371 euro. Część z tych środków została przezeń spożytkowana na spłatę zobowiązania podatkowego w wysokości 2 857 euro, które ustalone zostało decyzją z 15 grudnia 2023 r. Pozostałe środki pozwany wydatkował na połowę kosztów aparatu ortodontycznego córki w kwocie 8 750 zł.

Powódka wystąpiła z wnioskiem do właściwego niemieckiego organu o wypłatę świadczenia K. na rzecz O. w wysokości 254 euro, jak również na rzecz M. w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy kwotę 254 euro, a świadczeniem z tytułu programu „800 +”.

Począwszy od kwietnia 2024 r. pozwany przekazuje na rzecz małoletnich dzieci alimenty w łącznej wysokości 3 600 zł. Pozwany zaproponował powódce podwyższenie alimentów na rzecz M. do kwoty 1 750 zł, zaś na rzecz O. do kwoty 1 850 zł, przy czym w czerwcu każdego roku pozwany miałby dodatkowo przekazywać na rzecz O. kwotę 500 zł, a w grudniu każdego roku dodatkowo po 250 zł na rzecz każdego z dzieci.

Dowody: wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 grudnia 2020 r. k. 8-16, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 sierpnia 2018 r. k. 17, dowód opłaty za lekcje pływania k. 18, umowa o nauczanie języków k. 19-23, dowód zapłaty za obóz jeździecki k. 24, dowód zapłaty za opał k. 25, dowód zapłaty za wakcje w Turcji k. 68, dowodu zapłaty za leczenie stomatologiczne k. 70-72, rachunki związane z użytkowaniem samochodu przez powódkę k. 73, 75, potwierdzenie wypłaty w formie (...) w 2017 r. k. 77, faktura k. 74, potwierdzanie wypłaty w firmie (...) w 2021 r. k. 119, potwierdzenie poborów z RecycLog k. 118, decyzja dotycząca zasiłku rodzinnego k. 120-125, pismo w sprawie zasiłku rodzinnego 128-129, pismo w sprawie zasiłku rodzinnego k. 130 pismo dotyczące odroczenia egzekucji zasiłku rodzinnego k. 132 pismo z (...) k. 135 rachunki związane z jeździectwem małoletniej M. k. 147, 148, 150, 151, 152, 154, 155, 156, 157, 158, umowa o kredyt zawarta przez S. D. k.160-164, decyzja w przedmiocie zwrotu zasiłku rodzinnego 195-197, zeznania świadków: P. J. k. 236, T. Z. (2) 236v., B. Ś. k. 237, G. K. k. 237 v., J. O. k. 349 v., dokumenty potwierdzające wysokość osiąganego przez pozwanego dochodu w okresie od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. k. 379-391, 448-452, zaświadczenie o zarobkach powódki w okresie od lutego 2021 r. do lutego 2022 r. k. 570, potwierdzanie spłaty zadłużenia pozwanego z tytułu pobranego zasiłku rodzinnego k. 582, 610 umowa o pracę pozwanego k. 587-591, potwierdzenie zarejestrowania pozwanego w charakterze osoby bezrobotnej k. 592, 594, wypowiedzenie umowy o pracę k. 653, wyciąg z rachunku bankowego pozwanego k. 659-666v., małżeństwa umowa majątkowa pozwanego i jego małżonki k. 709, wyciąg z elektronicznej księgi wieczystej lokalu stanowiącego własność S. D. k. 713-717, dokumentacja medyczna pozwanego i rachunki k. 722-724, rachunki związane z użytkowaniem przez powódkę samochodu k. 753-756, potwierdzenie zapłaty przez powódkę za usługę hotelową k. 757, rachunek za opał powódki k. 759, potwierdzenie zapłaty za usługi remontowe przez powódkę k. 764-766, rachunki za leczenie powódki k. 767-770, potwierdzenie pokrycia przez pozwanego kosztów leczenia ortodontycznego małoletniej M. k. 844, zeznanie podatkowe powódki za 2023 r. k. 850-854, zaświadczenie o zarobkach powódki za okres od kwietnia 2023 r. do marca 2024 r. k. 890, umowy zlecenia zawarte przez powódkę. 863-866, potwierdzenie zapłaty przez pozwanego alimentów w podwyższonej wysokości k. 889-890, decyzja o zwrocie podatku pozwanemu k. 912-913, pismo o niedopłacie podatku przez pozwanego k. 915, zaświadczenie o niepodejmowaniu przez pozwanego dodatkowej działalności k. 916., zaświadczenie z firmy (...) k. 917, zeznania podatkowe k. 918-920, zaświadczenie o zarobkach powódki za okres od stycznia 2024 r. do maja 2024 r. k. 944-945, zaświadczenie pozwanego o zarobkach za okres od maja 2023 .do maja 2024 r. zeznania powódki k. 855-858, zeznania pozwanego k. 954v. - 957

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej opisane dowody, które Sąd uznał za spójne, logiczne i w znaczącej części nie budzące wątpliwości. Zeznania powódki i pozwanego zasadniczo w szerokim zakresie korespondowały ze sobą, a także z pozostałymi dowodami.

Zdaniem Sądu zeznania powódki były szczere. Powódka bowiem w sposób szczegółowy opisała sytuację osobistą i finansową stron, nie pomijając nawet faktów, które mogłyby być uznane za krępujące (np. o niekorzystaniu z usług fryzjera, czy zaopatrywaniu się w odzież używaną), czy też świadczyć na jej niekorzyść w kontekście zgłoszonego roszczenia (np. podkreślając, iż jest osobą oszczędną, czy też, że nawet w okresie wspólnego pożycia stron nie korzystała z usług kosmetyczki).

Sąd dał także wiarę zeznaniom pozwanego, w szczególności w zakresie, iż wyjeżdżając na wyprawy rowerowe czy żeglarskie korzysta z zaproszeń firm, z którymi współpracuje. Fakt zapraszania pozwanego na wszelkiego rodzaju wyjazdy wynikał jednoznacznie z zeznań T. Z. (2) czy B. Ś.. Wiarygodne były także jego zeznania, w zakresie w jakim wskazał, iż koszty spędzanych przez niego wakacji są finansowane przez jego małżonkę. Są one bowiem spójne z poczynionymi w sprawie bezspornymi ustaleniami dotyczącymi bardzo korzystnej sytuacji materialnej aktualnej małżonki pozwanego S. D.. W dodatku zwrócić należy uwagę na fakt, że wiele z okoliczności podanych przez pozwanego znajdowało odzwierciedlenie w składanych przezeń dokumentach (np. odnośnie wysokości zarobków, wypowiedzenia umowy o pracę i znajdowania się na bezrobociu, opłacania małoletniej kosztów związanych z jeździectwem). Podane przez niego koszty utrzymania nie jawiły się jako wygórowane, finalnie zaś były one zbliżone do udokumentowanych przezeń dochodów i dały spójny obraz jego kondycji ekonomicznej.

Wskazać należy, iż dokumenty z k. 379-391 w celu ograniczenia kosztów, za zgodą stron (k. 420), nie zostały wszystkie przetłumaczone. Treść każdego z tych dokumentów, z wyłączeniem kwot, jest bowiem tożsama, co powodowało, iż było konieczności tłumaczenia każdego z nich, gdyż w oparciu o jeden przetłumaczony dokument można było ustalić treść pozostałych.

Sąd Rejonowy zważył co następuje:

Powództwo jako bezzasadne nie zasługiwało na uwzględnienie.

W myśl z art. 60 § 2 k.r.o. jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Podzielić należy wyrażony w judykaturze pogląd, iż celem, jakiemu ma służyć uprzywilejowane roszczenie alimentacyjne małżonka niewinnego przewidziane art. 60 § 2 k.r.o. w stosunku do rozwiedzionego współmałżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia jest zapobieżenie sytuacji, w której rozwód miałby spowodować pogorszenie w istotny sposób sytuacji materialnej małżonka niewinnego w porównaniu do sytuacji, w której znajdowałby się w prawidłowo funkcjonującym małżeństwie. Środkiem do osiągnięcia tego celu jest roszczenie przyznane małżonkowi niewinnemu o przyczynienie się małżonka uznanego za wyłącznie winnego w odpowiednim zakresie do zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb, chociażby nie znajdował się w niedostatku. Zakres, w jakim to ma nastąpić, określa z jednej strony stopień pogorszenia się sytuacji materialnej małżonka niewinnego, a z drugiej strony zasady słuszności. Tylko, bowiem zasady słuszności mogą w sposób prawidłowy wyważyć rozstrzygnięcie, jaki w konkretnej sprawie zakres przyczynienia się małżonka winnego może być uznany za "odpowiedni". Z reguły będzie on się znajdował pomiędzy granicą, poniżej której leży niedostatek, a granicą, której przekroczenie byłoby zrównaniem stopy życiowej obojga rozwiedzionych małżonków. Jak bowiem przyjmuje się powszechnie w piśmiennictwie i judykaturze, obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie sięga - przynajmniej z reguły - tak daleko, aby miał on zapewnić byłemu małżonkowi równą stopę życiową, jednakże nie jest przy tym ograniczony do zaspokajania tylko tych usprawiedliwionych potrzeb, o których mówi art. 60 k.r.o. w § 1. Dla oceny, czy warunek przewidziany w art. 60 § 2 k.r.o. został spełniony, nie są istotne ewentualne zmiany, jakie nastąpiły w położeniu materialnym małżonka niewinnego w czasie między faktycznym rozejściem się małżonków a orzeczeniem rozwodu, natomiast istotne jest porównanie każdorazowej sytuacji materialnej małżonka niewinnego z tym położeniem, jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 9 września 2009 r., sygn. akt I ACa 565/09).

Za istotny kierunek wykładni, z punktu widzenia oceny zasadności zgłoszonego żądania opartego na art. 60 § 2 k.r.o., uznać należy wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku TK z 25.10.2012 r., SK 27/12, OTK-A 2012/9, poz. 109, który obligował sąd do poczynienia ustaleń, czy małżonek niewinny ma możliwość samodzielnego wyrównania negatywnych skutków rozwodu dla swojej sytuacji materialnej, a w szczególności czy pozwala na to jego wiek, stan zdrowia, wykształcenie, doświadczenie zawodowe i sytuacja rodzinna. Sąd powinien również dostosować pułap żądań małżonka niewinnego do możliwości majątkowych i zarobkowych małżonka winnego, które powinien on posiadać przy dołożeniu należytej staranności (a nie tych aktualnie prezentowanych zmierzających do ograniczenia dochodów w celu zmniejszenia wysokości świadczeń). (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. M. Frasa i M. Habdas, WKP 2021, Komentarz do art. 60 k.r.o.).

Podobny pogląd został także wyrażony w orzecznictwie sądów powszechnych. Zgodnie z wyrażonym w judykaturze zapatrywaniem, uprawniony do alimentacji w pierwszej kolejności powinien wykorzystać własne możliwości pozyskania dochodu i środków utrzymania, a dopiero w dalszej kolejności, o ile nadal pozostają one niezaspokojone, występować z roszczeniami w stosunku do zobowiązanego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2014 r., I ACa 177/14, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2001 r., I CKN 1341/00).

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 16 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 91/86 obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie istnieje obligatoryjnie w każdym bez wyjątku przypadku, gdy tylko spełnione są ogólne przesłanki wyraźnie określone w art. 60 § 2 k.r.o. Ustawodawca uważał za konieczne uwzględnienie wszystkich nie dających się ująć ściśle i z góry przewidzieć okoliczności każdego przypadku. Przez użycie słów "sąd może orzec" dał wyraz pewnej swobodzie (nie dowolności) sędziowskiej. Przyczynienie się, o którym mowa w art. 60 § 2 k.r.o., powinno nastąpić "w odpowiednim zakresie". Takie ujęcie przepisu wskazuje na zamiar ustawodawcy nadania tej normie szczególnie elastycznego charakteru. W konkretnym przypadku zakres przyczynienia się małżonka wyłącznie winnego do zaspokajania "usprawiedliwionych potrzeb" będzie zależny od całokształtu okoliczności danej sprawy.

W ocenie Sądu z ustalonych faktów wynika, iż rozwód stron pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej powódki (małżonka niewinnego), zatem opisana wyżej przesłanka ogólna objęta art. 60 § 2 k.r.o. została w niniejszej sprawie wykazana.

Jak wyżej wskazano spełnienie tej przesłanki wymaga poczynienia ustaleń dotyczących faktycznej sytuacji materialnej powódki (jako małżonki niewinnej) po rozwodzie, a jej hipotetycznej kondycji ekonomicznej, która istniałaby, gdyby małżeństwo z pozwanym było kontynuowane.

Aktualne dochody powódki oznaczyć należy na średniomiesięczną kwotę ok. 4 750 zł, na co wskazuje treść załączonego zaświadczenia o zarobkach za 2024 r., ewentualnie treść najbardziej aktualnego zaświadczenia obejmującego okres od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r., w którym średni dochód powódki oznaczono na kwotę ok. 4 430 zł, przy uwzględnieniu otrzymanego przez powódkę za 2023 r. zwrotu podatku w łącznej wysokości ok. 3 900 zł, co przekłada się na jej dodatkowy dochód w wymiarze ok. 320 zł średniomiesięcznie. Biorąc pod uwagę, że powódka ma przyznane alimenty na dzieci w łącznej wysokości 3 000 zł oraz pobiera świadczenie z tytułu programu „Rodzina 800+” w wysokości 800 zł, do dyspozycji pozostaje jej kwota w wysokości ok. 8 500 zł, co przekłada się na kwotę ok. 2 850 zł na każdego członka prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego. Gdyby natomiast małżeństwo z pozwanym trwało nadal, budżet rodziny byłby zasilany dodatkowo jego dochodem w wysokości ok. 9 000 zł, a środki, którymi by dysponowali wynosiłyby łącznie ok. 14 500 zł, czyli kwotę ok. 3 625 zł na jedną osobę. Oznacza to, że miesięczny budżet przypadający na powódkę oraz dzieci byłby większy o kwotę ok. 3 000 zł miesięcznie, w skali roku zaś – o kwotę ok. 36 000 zł. W tych warunkach w istocie uznać należało, że rozwód pociągnął za sobą dla powódki istotną, niekorzystną zmianę w jej sytuacji ekonomicznej.

Tyle tylko, że jak wyżej wskazano, spełnienie tej przesłanki nie powoduje automatyzmu w przyznaniu małżonkowi niewinnemu świadczenia alimentacyjnego na podstawie art. 60 § 2 k.r.o., albowiem zasadność roszczenia tego rodzaju zależy od okoliczności konkretnej sprawy, te zaś, ustalone w realiach niniejszego postępowania, nie pozwalały na przyjęcie, iż pozwany winien przyczyniać się do zaspokajania materialnych potrzeb powódki w jakimkolwiek zakresie.

Przenosząc wyżej opisane poglądy doktryny na proces oceny zgłoszonego roszczenia alimentacyjnego na zasadzie art. 60 § 2 k.r.o. stwierdzić przyjdzie, iż sąd, po ustaleniu, iż doszło do spełnienia wspomnianej przesłanki o charakterze ogólnym, winien zbadać sytuację materialną byłych małżonków oraz ustalić ich aktualny poziom życia, a następnie ustalić stopę życiową małżonka niewinnego, ulokowaną ponad granicą niedostatku, a poniżej poziomem równej stopy życiowej, do której ma on aktualnie prawo. W dalszej kolejności Sąd winien ocenić, czy zgłoszone przez stronę powodową „usprawiedliwione potrzeby” mieszczą się w granicach tej przysługującej mu z mocy art. art. 60 § 2 k.r.o. stopy życiowej i dokonać ewentualnej korekty. Finalnie, Sąd jest obowiązany do zbadania czy możliwości majątkowe małżonka niewinnego, przy uwzględnieniu oczekiwania od niego należytego ich wykorzystania, pozwalają mu na samodzielne pokrywanie tych „usprawiedliwionych potrzeb”. W przypadku pozytywnego udzielenia odpowiedzi na pytanie tego rodzaju, Sąd w zasadzie jest zwolniony z obowiązku dokonania szczegółowej analizy sytuacji materialnej strony pozwanej, a zwłaszcza w zakresie ustalenia posiadanych przez niego możliwości alimentowania drugiego małżonka, albowiem powództwo – z uwagi na fakt, że małżonek niewinny sam jest w stanie pokrywać koszty utrzymania na poziomie przysługującej mu stopy życiowej – nie może zasługiwać na uwzględnienie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do zaistnienia sytuacji tego rodzaju.

Biorąc pod uwagę wyżej opisaną poziom życia stron, a zwłaszcza wysokość osiąganych przez nich dochodów, uznać należy, iż powódka w sposób uzasadniony podnosiła, iż jej usprawiedliwione potrzeby obejmują wydatki na fryzjera, kosmetyczkę, rozrywkę, prywatne wizyty lekarskie, dwukrotne wyjazdy wakacyjne, zakup okularów czy nowych opon zimowych. W ocenie Sądu sytuacja materialna stron nie uzasadniała jedynie domagania się przez powódkę przyznania jej prawa (w świetle przesłanek z art. 60 § 2 k.r.o.) do luksusowych wakacji oraz posiadania względnie nowego samochodu. Stwierdzić przyjdzie, iż stopa życiowa stron nie pozwalała im na odbywanie takich podróży w okresie, gdy byli małżonkowie pozostawali we wspólnym pożyciu. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału procesowego, zasadniczo ich wyjazdy polegały na korzystaniu z prywatnych apartamentów oraz zaopatrywaniu się we własne wyżywienie, co z pewnością nie może być uznane za przejaw ekstrawagancji, ani luksusu. Obecnie pozwany niewątpliwie korzysta z kosztownych wyjazdów (Z., Portugalia, Turcja, Anglia oraz kraje B., wyjazdy rowerowe oraz żeglarskie), tym nie mniej – jak wyjaśnił – są one finansowane przez jego aktualną małżonkę bądź przez znajomych z pracy. Powyższe jest spójne z bezspornymi okolicznościami ustalonymi w niniejszej sprawie, z których wynika, że S. D. jest osobą majętną, osiągającą regularnie wysoki dochód. Nawet zresztą strona powodowa – w trakcie przesłuchania pozwanego – indagowała tegoż, czy jest świadom, iż jego małżonka w 2020 r. podczas przesłuchania przed organami ścigania deklarowała dochód na poziomie kwoty 11 000 zł miesięcznie (k. 957). Z kolei fakt związany z tym, iż pozwany korzysta z dodatkowych wyjazdów na zaproszenie firm, z którymi współpracuje wynika z zeznań opisanych wyżej świadków.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż korzystanie przez pozwanego ze wspomnianych wyżej wyjazdów wynika nie z wysokości osiąganego przez niego dochodu (choć w pewnym zakresie na pewno byłby w stanie je samodzielnie finansować), lecz przede wszystkim z faktu, iż aktualnie ułożył on sobie życie osobiste na nowo z kobietą o znacznych możliwościach finansowych, a także ze względu na osobiste zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych. Zdaniem Sądu uwzględnienie tych okoliczności, jak również ogólnej sytuacji materialnej stron winno prowadzić do przyjęcia, że posiada ona prawo do realizowania dwóch wyjazdów wakacyjnych rocznie, o przeciętnym charakterze dostępnym dla większości społeczeństwa na terenie kraju, w żadnym zaś wypadku nie sposób uznać, że aktualny poziom życia pozwanego wymaga zagwarantowania jej odbywania luksusowych podróży.

Z podobnych względów przyjąć było trzeba, że „usprawiedliwione potrzeby” powódki, o której to przesłance mowa w art. 60 § 2 k.r.o. nie obejmują uprawnienia do posiadania względnie nowego samochodu. Nie ulega jakichkolwiek wątpliwości, że pozwany tego rodzaju samochodem się porusza. Nie wynika to jednakże z jego zasobności, lecz z charakteru jego pracy, w której umożliwiono mu korzystanie z pojazdu w związku z koniecznością odbywania licznych przejazdów w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Niezależnie od powyższego zauważyć ponadto trzeba, że tego rodzaju potrzeby nie mogą stanowić uzasadnionych kosztów utrzymania osoby występującej z żądaniem alimentacyjnym. Świadczenia te, z racji swego charakteru, służą bowiem zaspokajaniu bieżących potrzeb osoby do nich uprawnionej, nie mogą natomiast stanowić narzędzia do powiększania jej majątku, do czego by niewątpliwie doszło gdyby powódka z alimentów chciała na przykład pokrywać ratę kredytu zaciągniętą na zakup samochodu.

Wreszcie zauważyć należy, że odbywanie kosztownych podróży czy posiadanie nowego samochodu nakierunkowane byłoby na osiągnięcie przez powódkę równej stopy życiowej względem poziomu życia jej byłego małżonka, do czego – jak wyżej wyjaśniono – nie ma uprawnienia występując z roszczeniem opartym na treści 60 § 2 k.r.o.

W ocenie Sądu oznaczone przez powódkę w toku przesłuchania własne koszty utrzymania na poziomie kwoty 1 500 zł oraz jej dzieci w kwocie wynoszącej co najmniej 3 500 zł (a więc w łącznej wysokości ok. 5 000 zł) zasługiwały na uwzględnienie. Jednocześnie powódka w toku rozprawy nie była w stanie sprecyzować, jaką kwotę wydatkowałaby na opisane wyżej usprawiedliwione potrzeby, które chciałaby finansować z dodatkowego świadczenia przekazywanego przez pozwanego. Nie oznaczyła również pozostałych, poza wyżej wymienionymi, kosztów utrzymania dzieci. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę wysokość tych ustalonych łącznych kosztów ponoszonych w jej gospodarstwie domowym (ok. 5 000 zł), jak również fakt, iż z zaoferowanego przez nią materiału procesowego wynikało, że osiąga łączny dochód w kwocie 8 500 zł, to brak było podstaw do uznania za udowodnione, iż w tych środków nie jest w stanie zaspokajać wszelkich „usprawiedliwionych potrzeb” własnych w granicach wyznaczonych przepisem art. 60 § 2 k.r.o., a także wszystkich potrzeb dzieci stron. Już chociażby z tych przyczyn zgłoszone przez nią powództwo na podstawie tego przepisu nie mogło zasługiwać na uwzględnienie.

Argumentację o bezzasadności powództwa wzmacnia fakt, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że powódka ze wskazanego dochodu nie byłaby w stanie ponieść innych, poza wyraźnie przez nią oznaczonymi, wydatków związanych z zaspokojeniem jej potrzeb oraz małoletnich dzieci. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że powódka – co nie ulega jakichkolwiek wątpliwości, albowiem okoliczność ta została przyznana nawet nią – jest osobą oszczędną, racjonalnie gospodarującą posiadanymi środkami, jak również uwzględniając wspomniane wydatki związane z utrzymaniem pozwanego, które w żaden sposób nie mogą być uznane za przekraczające przeciętny poziom (poza kosztami odzieży, co jednak jest usprawiedliwione charakterem jego pracy), uznać było trzeba, że ma ona prawo do ich zaspokajania na zwykłym poziomie. Zresztą w braku jakichkolwiek dowodów złożonych przez powódkę odnośnie do ich wysokości, czynienie jakichkolwiek domniemań przez Sąd mających na celu ich ustalenie na poziomie odbiegającym od przeciętnych wartości, nie znajdywałoby usprawiedliwionych podstaw. Byłyby to bowiem ustalenia dowolne, nie znajdujące oparcia w jakimkolwiek materiale procesowym. Z tych powodów dokonanie analizy finansowej gospodarstwa domowego powódki mogło jedynie opierać się na wydatkach zwykle ponoszonych, przy uwzględnieniu ich wysokości odpowiadającej zasadom doświadczenia życiowego i zawodowego.

Zdaniem Sądu powódka poza ponoszeniem wyżej opisanych wydatków w łącznej wysokości 1 525 zł, związanych z mieszkaniem, użytkowaniem samochodu, zakupem żywości, korzystaniem z prywatnego leczenia stomatologicznego i okulistycznego oraz zaopatrzeniem w szkła kontaktowe, stać na przeciętne, lecz z pewnością nie mogące być uznane za skromne, pozostałe koszty obejmujące zakup odzieży i obuwia (200 zł miesięcznie), paliwa (200 zł), kosmetyków i chemii gospodarczej (200 zł miesięcznie), dwa wyjazdy wakacyjne (6 000 zł rocznie, czyli 500 zł miesięcznie), korzystanie z usług fryzjera (200 zł), kosmetyczki (200 zł) oraz rozrywki (200 zł). Wskazać w tym kontekście trzeba, iż powódka bezzasadnie powoływała się w pozwie na fakt, że za zakup odzieży i obuwia wydatkuje (czy zamierza wydatkować) kwotę 600 zł miesięcznie. Zaspokajanie tego rodzaju potrzeb na takim poziomie nosiłoby wszakże znamiona luksusu, a ponadto (w świetle deklarowanych przez pozwanego wydatków na ten cel) przekraczałoby nawet granicę równej stopy życiowej. Powyższe twierdzenia są także niespójne z zeznaniami powódki, z których wynika, że jest ona osobą oszczędną, zaś obecnie nie kupuje nowej odzieży. Zauważyć także należy, iż powódka nie wykazała, aby poza wspomnianymi wizytami okulistycznymi oraz stomatologicznymi posiadała potrzebę korzystania z usług innych specjalistów poza finansowaniem z Narodowego Funduszu Zdrowia. Przy tak oznaczonych wydatkach łączny koszt utrzymania powódki zamykałby się w kwocie ok. 3 200 zł.

W przekonaniu Sądu powódkę stać również na pokrywanie kosztów dzieci, poza wyżej oznaczonymi wydatkami M. w kwocie 2 050 zł oraz wydatkami O. w kwocie 1 350 zł, w wysokości o wartości ok. 2 850 zł w zakresie dotyczącym M., oraz w wysokości ok. 2 400 zł w zakresie dotyczącym O., a związanych z pokrywaniem przeciętnych (innych powódka nie wykazała) wydatków obejmujących zakup odzieży (200 zł), kosmetyków (100 zł), leczenie (50 zł), szkołę (100 zł) czy rozrywkę, w tym urodziny znajomych (100 zł) oraz organizację wakacji (6 000 zł rocznie, czyli 500 zł średniomiesięcznie). Odnośnie wyjazdów małoletniej M. za usprawiedliwioną uznać by należałoby jedynie kwotę ok. 3 000 zł rocznie, a więc kwotę ok. 250 zł średniomiesięcznie (za jeden wyjazd z matką) albowiem ojciec małoletniej zapewnia jej raz w roku podróż wakacyjną. W tym względzie wskazać należy, iż powódka w szczególności nie wykazała wyższych kosztów leczenia małoletniego w związku ze zdiagnozowaną u niego chorobą. Z kolei poniesione koszty dotyczące organizacji 18. urodzin oraz opłacenia kursu na prawo jazdy miały charakter jednorazowy i zostały już poniesione, w związku z tym nie mogą wpływać na wysokość jego aktualnych, bieżących kosztów utrzymania. Powódka posiada jeszcze zgromadzone oszczędności z tytułu świadczeń uzyskiwanych w przeszłości w ramach programu „Rodzina 500 +” w łącznej wysokości ok. 10 000 zł, z których może pokrywać inne wydatki dzieci, np. obejmujące koszty leczenia ortodontycznego w zakresie w jakim nie zostały pokryte przez pozwanego.

Z powyższego zestawienia wynika, że – wbrew twierdzeniom powódki – z uzyskiwanego dochodu w łącznej wysokości ok. 8 500 zł jest w stanie pokrywać koszty związane z utrzymaniem swoim oraz dzieci na poziomie pozwalającym na zaspokojenie licznych potrzeb (w tym ponadprzeciętnych, jak usługi kosmetyczki, wyjazdy, jazdy konne córki, dodatkowo płatne lekcje) na godziwym poziomie, który w zakresie jej dotyczącym znacznie wykracza poza granicę niedostatku, a jednocześnie nie odbiega w sposób rażący od standardu życia pozwanego. Powódce, przy odpowiednim gospodarowaniu środkami, powinno również wystarczać środków na gromadzenie pewnych kwot w celu zaspokajania innych nieregularnych potrzeb związanych na przykład z wymianą okularów, czy opon zimowych. Także więc i z tych powodów powództwo nie mogło zasługiwać na uwzględnienie.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż sytuacja finansowa powódki w istocie jest jeszcze lepsza od wyżej przedstawionej. Od kwietnia bowiem pozwany przekazuje na rzecz dzieci faktycznie kwotę 3 600 zł, zamiast kwoty 3 000 zł, a deklaruje – co zostało także potwierdzone przez pełnomocnika powódki – chęć zawarcia porozumienia, na mocy którego na rzecz dzieci przekazywać będzie jeszcze kwotę w wysokości 1 000 zł rocznie (czyli dodatkowo ok. 100 zł miesięcznie). Poza tym w ocenie Sądu powódka może z powodzeniem znacznie zwiększyć swoje dochody udzielając korepetycji, z których - jak wskazała – mogłaby liczyć na zarobek rzędu 60-70 zł za godzinę pracy. Względy doświadczenia życiowego pozwalają bowiem na uznanie, że podejmowanie tego rodzaju dodatkowego sposobu zarobkowania jest wśród nauczycieli rzeczą powszechną, jak zaś wyżej wskazano – od strony ubiegającej się o alimenty należy oczekiwać pełnego zaangażowania w wykorzystanie własnych możliwości zarobkowych. Nie sposób przy tym zgodzić się z jej oceną wyrażoną podczas składanych przez nią zeznań, iż podjęciu tego dodatkowego sposobu zarobkowania sprzeciwia się fakt konieczności sprawowania opieki nad dziećmi. Wskazać należy, że syn O. aktualnie jest osobą dorosłą i jak wynika z jej zeznań większość wolnego czasu spędza w gronie znajomych. Z kolei małoletnia M. również znajduje się w wieku nie wymagającym sprawowania nad nią przez rodzica stałej opieki. Wreszcie zwrócić należy uwagę na fakt, że powódka finalnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zagranicznego świadczenia przysługującego na dzieci (K.), licząc na uzyskanie dodatkowego dochodu w kwocie ok. 300 euro (ok. 1 300 zł).

W ocenie Sądu analiza opisanego wyżej materiału dowodowego nie pozwalała także na uznanie, iż roszczenie alimentacyjne powódki zasługiwało na uwzględnienie za jakikolwiek okres licząc od dnia wytoczenia powództwa do dnia wyrokowania. Jak bowiem wynika z opisanych wyżej dowodów, powódka w okresie tym posiadała do dyspozycji dochód na poziomie kwoty od 4 069,39 zł do 4 769,79 zł, świadczenie wychowawcze w kwocie 1 000-1 600 zł (do lutego 2024 r. oraz w kwocie 800 zł od marca 2024 r.), a także zasądzone na rzecz dzieci alimenty w wysokości ok. 3 000 zł, łącznie więc kwotę wynoszącą ok. 8 000 – 8 500 zł. W sytuacji gdy koszty utrzymania prowadzonego przez powódkę gospodarstwa domowego zostały przez nią wykazane, jak wyżej wskazano, na kwotę co najmniej ok. 5 000 zł, to brak jest podstaw do uznania za udowodnione, że pozwany winien przyczyniać się do zaspokajania jej „usprawiedliwionych potrzeb” w tym okresie w jakimś oznaczonym, „odpowiednim zakresie”.

W ocenie Sądu, choć w świetle okoliczności niniejszej sprawy ma to znaczenie jedynie uboczne, również sytuacja finansowa pozwanego nie dawała podstaw do uznania dochodzonego w tym postępowaniu roszczenia za usprawiedliwione.

Przypomnieć wypada, że w sprawie zostało wykazane, iż pozwany aktualnie dysponuje dochodem na poziomie kwoty ok. 9 000 zł średniomiesięcznie. Zdaniem Sądu, wbrew oczekiwaniom powódki, w niniejszej sprawie nie doszło do udowodnienia, iż pozwany ukrywa dodatkowe źródła zarobkowania bądź też nie w pełni wykorzystuje własne możliwości finansowe.

Pierwsza z tych okoliczności nie została w jakikolwiek sposób wykazana. Pozwany bowiem przedstawił dokumenty w postaci umowy o pracę, jak również zaświadczenie pracodawcy o osiąganych dochodach, a także oświadczenie pracodawcy o braku zgłoszenia przez pozwanego faktu podejmowania dodatkowego sposobu zarobkowania. W przekonaniu Sądu treść tych dokumentów nie budziła wątpliwości odnośnie ich wiarygodności. Strona powodowa także zresztą takich zarzutów dotyczących ich treści nie składała, a skoncentrowała się na wyrażeniu zapatrywania, iż nie daje się pogodzić z zasadami logiki, aby zarobki pozwanego uległy zmniejszeniu w stosunku do poprzedniego okresu, ewentualnie, że nie jest możliwe funkcjonowanie przez pozwanego na poziomie aktualnie przezeń osiąganym przy uzyskiwaniu dochodów wynikających z treści dokumentów sporządzonych przez jego pracodawcę. Teza ta nie była jednakowoż trafna, albowiem – jak wyżej wspomniano – pozwany aktualnie pozostaje w związku małżeńskim z osobą majętną, która jest w stanie częściowo finansować jego koszty utrzymania. Pozwany ponadto szczegółowo wyjaśnił, o czym niżej, z jakich przyczyn otrzymuje obecnie uzyskiwane wynagrodzenie.

Zdaniem Sądu w sprawie nie zostało także wykazane, że od pozwanego należy oczekiwać uzyskiwania wyższego dochodu. Aktualnie otrzymywany przezeń zarobek nie odbiega wszakże w sposób znaczący od jego wynagrodzenia otrzymywanego w poprzednich latach (z wyłączeniem lat 2021-2023), a jednocześnie jest znacznie wyższy od dochodu ustalonego przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w 2020 r. (k. 15v.). Pozwany przy tym w sposób logiczny wyjaśnił powody wypowiedzenia umowy o pracę w spółce (...) oraz okoliczności przyjęcia do tej firmy na nowych warunkach. Wiarygodnie wytłumaczył w szczególności, z jakich powodów nie pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy oraz dlaczego nie jest możliwe podjęcie przezeń zatrudnienia w innej firmie z jego branży, tak w Polsce jak i w Republice Federalnej Niemiec. Strona przeciwna nie wykazała przy tym, że pracując w Polsce nawet na pełen etat mógłby liczyć na podobne wynagrodzenie, jak obecnie osiągane. Z kolei dokumenty z k. 822-824, jako nieprzetłumaczone na język polski, nie mogły prowadzić do przyjęcia za udowodnione, że pozwany mógłby za granicą liczyć na wyższy średni zarobek od obecnie uzyskiwanego. Należy w tym kontekście dodatkowo wskazać, iż jak wyjaśnił pozwany, posiada on reputację pracownika uciążliwego, co wpływa na trudność w podjęciu zatrudnienia w innym przedsiębiorstwie z jego branży. Po wtóre przyjdzie zauważyć, że uzyskiwany przez pozwanego aktualnie dochód na poziomie kwoty 49 000 – 52 000 euro rocznie, mieści się w granicach dochodu oferowanego we wskazanych wyżej dokumentach.

Wskazać należy, iż oznaczone przez pozwanego wydatki w aktualnej kwocie ok. 8 600 zł (przy uwzględnieniu płacenia wyższych alimentów na rzecz małoletnich) w zasadzie wyżej opisany jego dochód wyczerpują. Podkreślenia przy tym wymaga, że podane przez pozwanego koszty utrzymania nie jawią się jako wygórowane. Pozwany z własnego wynagrodzenia zaspokaja bieżące wydatki związane z opłaceniem mieszkania, zakupem żywności i innych podstawowych kosztów. Na ich wysokość z kolei wpływa to, iż przez połowę czasu w miesiącu przebywa w Republice Federalnej Niemiec, gdzie także musi ponosić koszty mieszkania. Wydatkuje także ponadprzeciętne środki na odzież i paliwo, to z kolei usprawiedliwione jest charakterem jego pracy oraz koniecznością pokonywania miesięcznie znacznych odległości, w tym w związku z realizowaniem kontaktów z małoletnią.

Reasumując, skoro powód uzyskuje wynagrodzenie, które z pewnością przekracza normalny dochód uzyskiwany przez pracowników na terenie kraju, dochodu tego zaś nie marnotrawi, a wręcz przeciwnie, w znaczącym zakresie dzieli się on z nim z dziećmi pozwalając na zaspokajanie ich niewątpliwie ponadprzeciętnych potrzeb, a w dodatku jego usprawiedliwione potrzeby, co do których brak jest podstaw do uznania, że są wygórowane, w zasadzie ten dochód wyczerpują, to brak było podstaw do uznania, że jego sytuacja finansowa uprawniała do przyjęcia, iż winien on przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb powódki w jakimkolwiek zakresie.

Z wszystkich opisanych wyżej powodów, zgłoszone przez stronę powodową powództwo, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlegało oddaleniu, o czym orzeczono, jak w punkcie 1.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na zasądzone od powódki na rzecz pozwanego koszty w wysokości 2 922 zł składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 120 zł (§ 4 punkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), poniesione koszty tłumaczeń w kwocie 1 680 zł oraz koszty przejazdów pełnomocnika w kwocie 444 zł oraz strony w kwocie 678 zł.

Podzielić należy wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt III CZP 26/16, pogląd, iż nie może się powieść próba wykazania, że ustalenie kosztów przejazdu następuje na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Niezależnie od tego, że rozporządzenia te wprowadzają pewien automatyzm ustalania kosztów przejazdu, niejednokrotnie oderwany od kosztów poniesionych w rzeczywistości, należy pamiętać, iż dotyczą kosztów podróży osób mających status pracownika, w związku z odbyciem podróży służbowej na podstawie wystawionej przez pracodawcę tzw. delegacji, czyli polecenia wykonania zadań służbowych poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy. Rozporządzenie z dnia z dnia 29 stycznia 2013 r. zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 775 k.p., a rozporządzenie z dnia 25 marca 2002 r. na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), w związku z odesłaniem zawartym w § 4 ust. 4 rozporządzenia z dnia z dnia 29 stycznia 2013 r. Obydwa rozporządzenia pozostają więc na obszarze prawa pracy i dotyczą wyłącznie stron stosunku pracy, a - co oczywiste - niedopuszczalne jest stosowanie bez wyraźnej podstawy prawnej przepisów dotyczących pracowników do osób niemających takiego statusu. Kosztami przejazdu do sądu - jeżeli ich poniesienie było niezbędne i celowe w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. - są koszty rzeczywiście poniesione.

W ocenie Sądu stawka 0,50 zł za 1 kilometr, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, odpowiada realnym kosztom podróży (przy założeniu średniego spalania na poziomie ok. 8 l/100 km oraz kosztów paliwa w wysokości ok. 6,50 zł za 1 l). W sytuacji gdy brak było podstaw do kwestionowania podanych w spisie kosztów odległości, które zostały pokonane przez pełnomocnika (każdorazowo 444 km) oraz pozwanego (każdorazowo 452 km), jak również uwzględniając, iż nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie przyznania zwrotu kosztów przejazdu na rozprawę w dniu 28 kwietnia 2024 r. przez pełnomocnika (w przypadku gdy pozwany odbywał tę podróż z tym samym dniu na tożsamej trasie), to uwzględnić należało żądanie zasądzenia zwrotu kosztów podróży pełnomocnika w wysokości 444 zł (444 km x 2 x 0,50 zł) oraz podróży pozwanego w wysokości 678 zł (452 km x 3 x 0,50 zł).

W ocenie Sądu nie ulegało także wątpliwości, że poniesione przez pozwanego koszty tłumaczeń również wchodziły w zakres podlegających zwrotowi kosztów procesu. Skoro bowiem koszty z tym związane, były przedmiotem oceny przez Sąd, to stanowiły one koszty celowej obrony pozwanego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 13 maja 2016 r., V ACa 177/16). Wskazane w potwierdzeniach przelewów dane (data przelewu, osoba tłumacza) dotyczące wydatków związanych z tłumaczeniami, które poniesione zostały po dniu otrzymania przez pozwanego odpowiedzi na pozew (co nastąpiło w dniu 10 grudnia 2021 r.) w łącznej wysokości 1 680 zł, odpowiadają treści przedstawionych przez pozwanego w toku procesu tłumaczeń (k. 118-125, 128-134, k. 145, 582, 586, 592, 594, 596, 610, 653, 669, 740, 904-906, 908, 912-920, 926, 946). Koszty tych tłumaczeń nie były zresztą przez stronę przeciwną, reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika, kwestionowane.

Z tych powodów orzeczono, jak w punkcie 2.

SSR Jakub Paciorek