Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

UZASADNIENIE

Powód R. K. domagał się obniżenia miesięcznych alimentów ustalonych na rzecz pozwanego M. K. działającego przez matkę K. M. ustalonych wyrokiem zaocznym wydanym przez Sąd Rejonowy w Rybniku, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich z 23 września 2011 roku w sprawie o sygn. IV RC 524/11 z 700 zł na 500 zł miesięcznie. (k. 3, 7-9).

W uzasadnieniu pozwu podał, że nastąpiła istotna zmiana uzasadniające obniżenie obowiązku alimentacyjnego albowiem pozwany odbywa karę pozbawienia wolności za niealimentację. Wskazał nadto, że zmaga się z licznymi chorobami, które wykluczają podjęcie pracy zarobkowej. Decyzją z 29 stycznia 2021 roku zaliczono powoda do osób z niepełnosprawnością, określając jego stopień na umiarkowany.

W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości wskazując, że od czasu ustalenia ostatniego obowiązku alimentacyjnego, nie zaszły istotne okoliczności skutkujące zmianę powyższego stosunku zobowiązaniowego. Wskazał nadto, że powód przed osadzeniem w zakładzie karnym wykonywał pracę zarobkową, a pomimo to nie płacił na rzecz syna zasądzonych alimentów. Większość dolegliwości zdrowotnych powoda spowodowana jest następstwami zażywania środków psychoaktywnych. Pozwany jest nieusamodzielnionym dzieckiem powoda i nie posiada żadnych możliwości zarobkowych i majątkowych. Ponadto pozwany cierpi na nieokreśloną dychawicę oskrzelową, a także posiada problemu rozwojowe wpływające na jego funkcjonowanie. Przedstawiciela ustawowa pozwanego nie wykonuje pracy zarobkowej, albowiem opiekuje się dziećmi. Jest ona bezrobotna od dnia 12 sierpnia 2020 roku bez prawa do zasiłku. (k. 44-45).

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 roku pozwany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko procesowe. (k. 63-64).

Sąd ustalił.

M. K. urodzony (...) pochodzi z nieformalnego związku (...).

Ostatnie alimenty na rzecz pozwanego zostały ustalone wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 23 września 2011 roku w sprawie o sygn. IV RC 524/11/4 w kwocie po 700 zł miesięcznie.

W dacie powołanego orzeczenia powód miał 29 lat. Do czasu wyprowadzki od partnerki K. M. łożył na utrzymanie dziecka. Pracował zawodowo. O swojej wyprowadzce nie poinformował matki pozwanego. Od 7 grudnia 2011 roku odbywał karę pozbawienia wolności.

Matka małoletniego pozwanego miała wówczas 24 lata. Z zawodu była sprzedawcą. Nie pracowała zawodowo z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Posiadała dolegliwości zdrowotne w postaci skręconej stopy. Samotnie wychowywała syna M. K.. Nie otrzymywała zasiłku rodzinnego.

Małoletni pozwany miał wówczas jeden rok. Od urodzenia cierpiał na astmę oskrzelową. Na lekarstwa przeznaczał miesięcznie około 200 zł. Jego koszt utrzymania wynosił 700 zł.

Powód obecnie ma obecnie 39 lat. Od 1 października 2020 roku przebywa w Zakładzie Karnym w C.. Ostateczny koniec kary został przewidziany na 29 listopad 2022 rok. Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. ustalono umiarkowany stopień niepełnosprawności powoda. Wskazano, że niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności został określony od 16 listopada 2020 roku. Decyzja została wydana do 31 stycznia 2023 roku. Powód jest pod stałą opieką lekarską. Posiada zdiagnozowaną nieokreśloną dychawicę oskrzelową, zmiany zwyrodnieniowe piersiowego odcinka kręgosłupa kręgozmyk rzeczywisty I stopnia na poziomie L5 – S1, dyskopatię od L4 do S1. Od 13 lipca 2020 roku został zarejestrowany w Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna. Obecnie nie widuje się z pozwanym ani z jego matką. Nie posiada także innych dzieci.

Matka małoletniego pozwanego ma obecnie 34 lata. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym wraz z partnerem oraz dwójką małoletnich dzieci. (...) K. M. pracuje zawodowo i łoży na koszty ich utrzymania. Od 12 sierpnia 2020 roku została zarejestrowana w Urzędzie Pracy w R. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Otrzymuje świadczenie wychowawcze 500+ oraz świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. Sporadycznie pracuje dorywczo pilnując dzieci od sąsiadki.

Małoletni pozwany ma obecnie 11 lat. Posiada nieokreśloną dychawicę oskrzelową. Uczęszcza do Poradni P. – Pedagogicznej w C.. Wcześniej był objęty opieką w poradni w R., gdzie posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność słuchu na poziomie centralnym, z centralnymi zaburzeniami przetwarzania słuchowego. Objęty jest terapią logopedyczną z powodu dyslalii wielorakiej – bocznej wymowie głosek. Jego miesięczny koszt utrzymania wynosi około 1.000 zł.

Dowód: akta sprawy IV RC 524/11, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 4, zaświadczenie k. 47, 48, 55, dokumentacja medyczna k. 49, opinia k. 50-51, 56-58, zaświadczenie PUP k. 59, zeznania matki pozwanego K. M. k. 63-63v.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody przeprowadzone w sprawie, szczegółowo powyżej opisane. Sąd dał wiarę zeznaniom matki pozwanego jako szczerym i spontanicznym, wydatki pozwanego odpowiadają ponadto zasadom doświadczenia życiowego, a ponadto pozwany przedstawił dokumenty dla wykazania wysokości swoich dochodów oraz zobowiązań. Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda opierając się wyłącznie na jego oświadczeniach zawartych pismach procesowych. Nadto powód nie wnosił o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania.

Sąd zważył.

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 133 § 1 k.r.o, każdy z rodziców obowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Art. 138 k.r.o stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Istotą niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy od ostatniego orzeczenia w przedmiocie alimentów nastąpiła takowa zmiana stosunków po stronie powoda oraz pozwanego. Ustalenie, czy nastąpiła zmiana stosunków, o których mowa powyżej następuje poprzez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami istniejącymi poprzednio podczas ustalania wysokości alimentów (a zatem zakresu tego obowiązku w rozumieniu art. 135 k.r.o). Jak podkreśla SN, podstawą powództwa z art. 138 k.r.o. może być tylko zmiana stosunków, która nastąpiła nie wcześniej niż po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego alimenty (wyrok SN z 25.05.1999 r., I CKN 274/99, LEX nr 327915). Zakres świadczeń alimentacyjnych, który ustawodawca określił w art. 135 § 1 k.r.o, jest bowiem uzależniony z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć potrzeby, których zaspokojenie zapewni podmiotowi uprawnionemu do alimentów odpowiedni rozwój fizyczny i duchowy.

Należy przy tym podkreślić, że opisane, usprawiedliwione potrzeby w przypadku dziecka uprawnionego do alimentów powinny być oceniane całościowo, a zatem nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych podmiotów zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku.

Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można przy tym - co jednoznacznie wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego - odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te (usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości majątkowe oraz zarobkowe zobowiązanego) w praktyce pozostają bowiem we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustaleniu przez sąd wysokości alimentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 roku, III CRN 350/69, OSNPG 1970/2/15). Konkludując powyższe, przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę zatem również usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1975 roku, III CRN 330/75, LEX nr 7777).

W realiach niniejszej sprawy, Sąd zobowiązany był zbadać, czy nastąpiła istotna zmiana stosunków, o której mowa w art. 138 k.r.o., od czasu poprzedniego ustalenia alimentów.

Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego Sąd uznał, że taka zmiana stosunków nie nastąpiła. Ostatni obowiązek alimentacyjny został orzeczony w 2011 roku. W tym okresie potrzeby małoletniego nie zmalały. Na stałe przebywa z matką, która jest gwarantem jego potrzeb finansowych. Odnosząc się natomiast do sytuacji osobistej i materialnej powoda należy wskazać, że małoletni nie może ponosić konsekwencji czynów zabronionych swojego ojca, który odbywa karę pozbawienia wolności. Powód, jako ojciec musi mieć świadomość potrzeb materialnych swojego syna i podjąć wszelkie możliwe działania aby im sprostać. Tymczasem powód nie poszukuje faktycznie żadnej pracy. Sąd oczywiście miał na względzie dolegliwości zdrowotne powoda, jednak to powód winien wybrać taką pracę, która nie kolidowałaby ze stanem jego zdrowia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd oddalił powództwo w całości.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc. Powód przegrał proces w całości dlatego obowiązany jest zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty. Na zasądzoną kwotę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 900 zł ustalone w oparciu o § 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015r.