Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Rybniku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 października 2024 r.

Sąd Rejonowy w Rybniku I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Ewa Buczek- Fidyka
Protokolant:	Starszy protokolant sądowy Antonina Hendzel

po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. w Rybniku

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G.

przeciwko A. D.

o zapłatę

1.  umarza postępowanie co do kwoty 426,09 zł (czterysta dwadzieścia sześć złotych dziewięć groszy),

2.  oddala powództwo w pozostałej części,

3.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku.

Sygn. akt I C 630/24

UZASADNIENIE

Powód (...) Sp. z o.o. w G. w dniu 18 października 2023 r. wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko A. D. o zapłatę kwoty 4.852,32 zł z tytułu zaległych opłat za sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:

- 4828,76 zł od dnia 4 lipca 2023r.,

-23,56 zł od dnia 18 lipca 2023r.,

nadto o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie umorzył postępowanie w sprawie wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu.

W dniu 9 kwietnia 2024 r. powód wniósł do tut. Sądu pozew przeciwko pozwanemu o to samo roszczenie.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Zakwestionował roszczenie co do zasady, jak i wysokości. Podniósł, iż w okresie objętym pozwem nikt nie przebywał w mieszkaniu przy ul. (...) w R., którego to punktu poboru dotyczył pozew, wobec czego nie mogło dojść do zużycia energii elektrycznej, a tym bardziej w ilości podawanej przez powoda. Podważył zatem poprawność działania licznika i prawdziwość odczytów. Wskazał, że złożył reklamację dotyczącą prawidłowości działania licznika energii elektrycznej, która nie została rozpatrzona.

Pismem z dnia 25 lipca 2024 r. powód cofnął częściowo powództwo w zakresie należności głównej tj. kwoty 426,09 zł i w tej części zrzekł się roszczenia. Wskazał, że dokonał korekt wystawionych pozwanemu faktur, a łączna ich wysokość wyniosła kwotę 426,09 zł.

Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika powoda do wskazania kwoty dochodzonej pozwem przy uwzględnieniu faktur korygujących dołączonych do pisma z dnia 25 lipca 2024 r., a w szczególności tego, iż z korekt wynika, że rozliczenie za okres od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. powinno zostać pomniejszone o kwotę 4.235,46 zł, a naliczenia we wskazanym okresie za sprzedaż energii wynoszą 245,42 zł brutto, a za usługi dystrybucji 174,46 zł brutto, oraz iż zużycie określono na 473 kWh. W efekcie wartość brutto po korekcie za wskazany okres wynosi 419,88 zł, a za okres od 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r. 64,06 zł, w terminie 14 dni pod rygorem negatywnych skutków procesowych. Zobowiązanie to pozostało bez odpowiedzi.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 25 grudnia 2022 r. powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą
w G. zawarł z A. D. umowę kompleksową dostarczania energii elektrycznej o numerze (...) na czas nieokreślony. Punkt poboru energii elektrycznej został oznaczony pod adresem: ul. (...), (...)-(...) R..

Zgodnie z § 2 w/w umowy sprzedawca zobowiązał się do sprzedaży na rzecz klienta energii elektrycznej, a klient do jej kupna i odbioru zgodnie z ustalonym adresem poboru,
a także zapłaty ceny. Należności za pobór energii były naliczane zgodnie z cennikiem sprzedawcy.

(fakty bezsporne, a nadto dowód: pismo powoda k. 7, umowa k. 8-9, taryfa k. 10-11, cennik k. 12, informacja o stawkach k. 13-15)

Powód w okresie od grudnia 2022 r. do czerwca 2023 r. wystawił z tytułu sprzedaży energii elektrycznej następujące faktury VAT:

- nr (...) na kwotę 4.828,76 zł za okres od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r.,

- nr (...) na kwotę 23,56 zł za okres od 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r.

(dowód: faktury z załącznikami k. 16v-20, 23v-26, zestawienie odczytów k. 52)

Pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r powód wezwał pozwanego do zapłaty w/w faktur na łączną kwotę 4.852,32 zł.

(dowód: wezwanie do zapłaty k. 15v-16)

Pozwany wystosował do powoda reklamację, zwracając się z prośbą o zbadanie licznika pod kątem prawidłowości dokonywanych przez niego odczytów. W odpowiedzi powód podał, iż należy złożyć odrębny wniosek o przekazanie licznika do badania laboratoryjnego.

(dowód: korespondencja mailowa k. 53-56)

Powód w dniu 27 października 2023 r. wystawił fakturę korygującą VAT
nr (...) do faktury VAT nr (...), stanowiącą rozliczenie końcowe sprzedaży za okres od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. W treści wskazano, że przyczyną korekty było dostosowanie cen do podniesionego ustawą z dnia 7 października 2022 r. limitu, dlatego żądana kwota zmniejszyła się o 426,09 zł do wysokości 4.402,67 zł.

(dowód: faktura korygująca z załącznikami k. 20v-23)

Powód w dniu 15 lipca 2024 r. wystawił fakturę korygującą VAT
nr (...) do faktury VAT nr (...), stanowiącą rozliczenie końcowe sprzedaży za okres od 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r. W treści wskazano, że przyczyną korekty było skorygowanie odczytu licznika podanego przez pracownika powoda, dlatego żądana kwota zwiększyła się z kwoty 23,56 zł do wysokości 64,06 zł. Podano, iż zużycie energii elektrycznej w tym okresie wynosiło 70 kWh i na dzień odczytu 22 czerwca 2023 r. licznik wskazywał (...). Wskazano, iż do zapłaty, obok kwoty 23,56 zł pozostaje dodatkowo kwota 40,50 zł brutto.

Powód w tym samym dniu wystawił kolejną fakturę korygującą VAT
nr (...) do faktury VAT nr (...), stanowiącą rozliczenie końcowe sprzedaży za okres od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. W treści wskazano, że przyczyną korekty było skorygowanie odczytu licznika podanego przez pracownika powoda, dlatego żądana kwota zmniejszyła się z kwoty 4.402,67 zł brutto do wysokości 167,21 zł brutto. Podano, iż zużycie energii elektrycznej w tym okresie wynosiło 22 kWh, a pierwotnie naliczono 127 kWh. Ostatecznie wskazano, iż do zwrotu pozostało 4235,46 zł brutto.

(dowód: faktury korygujące z załącznikami k. 65-69)

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony. Sąd uznał te dowody za wiarygodne w całości, przy czym przyznanie wiarygodności dowodom z dokumentów oznacza tyle, że Sąd uznał, że osoby na nich podpisane złożyły oświadczenia jak w treści dokumentu (por. art. 245 k.p.c.). Niekoniecznie zatem Sąd, uznając tak rozumianą wiarygodność dowodu, musi podzielać wnioski wysnute z dowodu przez stronę.

Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie i dotyczy w szczególności danych pomiarowych i poprawności naliczenia zużycia energii elektrycznej wskazanej na fakturach. Sama faktura nie jest dowodem na pobór energii elektrycznej w określonej wysokości, takim dowodem może być jedynie prawidłowo przeprowadzony pomiar. W niniejszej sprawie powód nie przedstawił takiego dowodu, a trudno uznać, by dane wynikały z przedłożonego wydruku (k.52) niepodpisanego i wytworzonego przez nieznaną osobę. Sąd powziął również wątpliwości co do zasadności naliczeń zużycia energii elektrycznej w spornym okresie zwłaszcza, że powód dwukrotnie dokonywał korekty wystawionych faktur podając, iż dokonano błędnego odczytu licznika przez jego pracownika. Pozwany także podnosił, że w spornym okresie nikt nie przebywał w przedmiotowym lokalu, dlatego niemożliwym jest, aby zużycie wynosiło ilość wskazywaną przez powoda w fakturach. Powód zdaje się uwzględnił powyższe korygując w toku postępowania sporządzone pierwotnie faktury, w konsekwencji za okres 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r. opłata z 23,56 zł (przy zużyciu 0 kWh) zwiększyła się do 64,06 zł (przy zużyciu 70 kWh), zaś w okresie od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. kwota wynikająca z pierwotnej faktury zmniejszyła się o kwotę 4.235,46 zł, która miała podlegać zwrotowi, lecz powód nie cofnął powództwa w tej części.

Wobec sprzeczności ujawnionych w dokumentach przedłożonych przez powoda, Sąd zobowiązał pełnomocnika powoda do wskazania ostatecznej kwoty dochodzonej pozwem przy uwzględnieniu faktur korygujących dołączonych do pisma z dnia 25 lipca 2024 r., a w szczególności tego, iż z korekt wynika, że rozliczenie za okres od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. powinno zostać pomniejszone o kwotę 4.235,46 zł, a naliczenia we wskazanym okresie za sprzedaż energii wynoszą 245,42 zł brutto, a za usługi dystrybucji 174,46 zł brutto, a zużycie określono na 473 kWh. W efekcie wartość brutto po korekcie za wskazany okres wynosi 419,88 zł, a za okres od 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r. 64,06 zł, w terminie 14 dni pod rygorem przyjęcia negatywnych skutków procesowych. Zobowiązanie to pozostało bez odpowiedzi.

Sąd zważył, co następuje:

Z uwagi na częściowe cofnięcie przez powoda roszczenia w zakresie należności głównej postępowanie należało umorzyć co do kwoty 426,09 zł na podstawie art. 355 k.p.c. Cofnięcie pozwu nastąpiło wraz z zrzeczeniem się roszczenia, wobec tego ta czynność procesowa nie wymagała zezwolenia strony przeciwnej (art. 203 § 1 k.p.c.). Okoliczności sprawy nie wskazywały przy tym, by powyższa czynność pozostawała sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa, a wynikała jedynie z korekty faktury nieuwzględnionej przez powoda (art. 203 § 4 k.p.c.).

W pozostałym zakresie powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Powód oparł swoje żądanie na zawartej z pozwanym umowie sprzedaży energii elektrycznej. Zgodnie z art. 535 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Sprzedaż jest umową odpłatną, wzajemną, zaś zobowiązania stron dochodzą do skutku solo consensu. Skutkiem zawarcia umowy sprzedaży jest zobowiązanie się sprzedawcy do przeniesienia własności rzeczy lub prawa na kupującego oraz zobowiązanie się kupującego do zapłacenia sprzedawcy umówionej ceny. Ważność umowy zależy więc od zgodnych oświadczeń woli stron a wydanie rzeczy czy też zapłata ceny są zdarzeniami będącymi wyłącznie przejawami jej wykonania. Zgodnie z art. 555 k.c., przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii. Cechą wyróżniającą tę umowę jest ekwiwalentność świadczeń, gdyż za dostarczoną przez przedsiębiorstwo energetyczne energię lub paliwa odbiorca zobowiązuje się zapłacić odpowiednią cenę. Oznacza to, że do umowy sprzedaży energii elektrycznej, mają zastosowanie - obok przepisów Prawa energetycznego - także przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące skutków niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych.

Stosownie zaś do przepisu art. 6 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W myśl art. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Art. 232 k.p.c. dotyczy ciężaru dowodu w znaczeniu formalnym, tj. kto powinien przedstawiać dowody, a art. 6 k.c. – ciężaru dowodzenia w znaczeniu materialnym, tj. kto poniesie skutki nieudowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 roku, sygn. akt V CSK 129/05, LEX nr 200947).

Powód, dochodząc roszczeń z tytułu zawartej umowy o kompleksową dostawę energii elektrycznej (sprzedaży i dystrybucji), powinien wykazać określone zużycie energii, które spowodowało naliczenie opłaty zgodnie z taryfą. Tymczasem powód nie wykazał, że pozwany dokonał zużycia energii w ilości wskazanej na fakturach wskazanych w pozwie.

Skuteczny okazał się bowiem zarzut pozwanego, który zakwestionował wysokość roszczenia. Pomimo, że między stronami procesu doszło do zawarcia umowy o treści przedłożonej w załączeniu pozwu, strona powodowa nie wykazała jaką ilość energii elektrycznej faktycznie dostarczyła na rzecz pozwanego. Ponadto do akt przedłożono jedynie cennik energii elektrycznej obowiązujący w okresie od 1 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., co także nie pozwoliło na zweryfikowanie poprawności wysokości naliczonych w fakturze opłat w okresie późniejszym tj. w roku 2023. Co więcej brak było dowodów potwierdzających wysokość naliczonych przez powoda w fakturze korygującej (k. 70) opłat za sprzedaż energii elektrycznej (245,42 zł) i za dystrybucję (174,46 zł).

Podkreślić również trzeba, że same dane wpisane na fakturze, o ile nie zostały potwierdzone przez pozwanego, nie mogą stanowić dowodu zużycia energii. Sąd podziela w tym zakresie w całości stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 14 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt IV CSK 475/16, zgodnie z którym co do zasady to wystawca faktury ponosi ciężar wykazania, że ujęta w niej wierzytelność istnieje i jest wymagalna. Faktury złożone przez powoda w niniejszej sprawie nie zostały podpisane przez pozwanego. Dlatego sama tylko faktura – wobec zarzutów podniesionych przez pozwanego – nie miała wystarczającej mocy dowodowej dla stwierdzenia, że dostarczono pozwanemu energię elektryczną w ilości wskazanej w fakturach. Jednocześnie powód nie przedstawił innego dowodu potwierdzającego zużycie energii przez pozwanego (przykładowo odczytu z liczników). Natomiast samo zestawienie odczytów (k. 52) nie umożliwiło ustalenia czy podstawą wystawienia faktur było faktyczne zużycie energii we wskazanym na fakturze okresie. Należy mieć nadto na uwadze, że wartości podane w zestawieniu nie były prawdziwe, na co powód sam wskazywał w skorygowanych fakturach. Wynikało z nich bowiem, że na dzień odczytu tj. 30 maja 2023 r. i 22 czerwca 2023 r. licznik wskazywał wartość (...), podczas gdy z faktur korygujących wynikało, że w dniu 22 czerwca 2023 r. odczyt ten wynosił (...). Dane te zatem w żaden sposób nie korelowały z przedłożonymi do akt dokumentami. Jednocześnie powód nie przedłożył żadnych innych wiarygodnych dowodów potwierdzających, że skorygowany odczyt jest odczytem prawidłowym na dzień wystawienia tychże faktur. Nie wyjaśnił również skąd wynikają rozbieżności w przyjętej przez niego ostatecznie ilości zużycia, co w konsekwencji skutecznie podważyło prawidłowość odczytów licznika, a tym samym i poprawność naliczenia zużycia energii elektrycznej wskazanej na fakturach. Raz jeszcze należy podkreślić, że sama faktura nie jest dowodem na pobór energii elektrycznej w określonej wysokości, takim dowodem może być jedynie prawidłowo przeprowadzony pomiar.

Wątpliwości co do zasadności naliczeń zużycia energii elektrycznej w spornym okresie wynikały także z dwukrotnie dokonywanych przez powoda korekt wystawionych faktur, w których wprost wskazano, że korekty dokonano wskutek błędnego odczytu licznika przez pracownika powoda. Pozwany także konsekwentnie stał na stanowisku, że w spornym okresie nikt nie przebywał w przedmiotowym lokalu, dlatego nie jest możliwym, aby zużycie wynosiło ilość wskazywaną przez powoda w fakturach. Powód zdaje się uwzględnił powyższe korygując w toku postępowania sporządzone pierwotnie faktury, w konsekwencji za okres 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r. opłata z 23,56 zł (przy zużyciu 0 kWh) zwiększyła się do 64,06 zł (przy zużyciu 70 kWh), zaś w okresie od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. kwota wynikająca z pierwotnej faktury zmniejszyła się o kwotę 4.235,46 zł, która podlegała zwrotowi, lecz powód nie cofnął powództwa w tej części. Jednocześnie brak było dowodów wykazujących rzeczywisty stan licznika na dzień dokonywania pomiaru.

Wobec sprzeczności ujawnionych w dokumentach przedłożonych przez powoda, Sąd zobowiązał pełnomocnika powoda do wskazania ostatecznej kwoty dochodzonej pozwem przy uwzględnieniu faktur korygujących dołączonych do pisma z dnia 25 lipca 2024 r., a w szczególności tego, iż z korekt wynika, że rozliczenie za okres od 21 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. powinno zostać pomniejszone o kwotę 4.235,46 zł, a naliczenia we wskazanym okresie za sprzedaż energii wynoszą 245,42 zł brutto, a za usługi dystrybucji 174,46 zł brutto, a zużycie określono na 473 kWh. W efekcie wartość brutto po korekcie za wskazany okres wynosi 419,88 zł, a za okres od 31 maja 2023 r. do 22 czerwca 2023 r. 64,06 zł, w terminie 14 dni pod rygorem przyjęcia negatywnych skutków procesowych. Zobowiązanie to pozostało bez odpowiedzi. Tym samym należało przyjąć, że powód nie dowiódł zasadności domagania się wskazanej w pozwie kwoty roszczenia.

Podkreślenia wymaga, że w kontradyktoryjnym procesie Sąd nie ma obowiązku samemu poszukiwać dowodów dla wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Tym bardziej trudno oczekiwać, by Sąd robił to w interesie dużego przedsiębiorcy występującego przeciw konsumentowi, jak ma to miejsce w tej sprawie.

Natomiast działanie pozwanego świadczyło o jego dobrej woli i chęci polubownego rozwiązania sporu. Po pierwsze, próbował wielokrotnie reklamować wyliczone zużycie energii elektrycznej, lecz ostatecznie nie doszło do zbadania laboratoryjnego licznika. Niemniej powód już w marcu 2023 r. miał świadomość nieprawidłowego odczytu licznika, co wynikało z przedłożonej do akt korespondencji (k. 56), w której pracownik powoda zwrócił się o weryfikację stanu licznika. Warto również zauważyć, że powód cofnął powództwo w zakresie kwoty 426,09 zł mając na uwadze dokonaną korektę wystawionej faktury, nie uczynił tego jednak w przypadku pozostałych korekt, z których wynikało, że wskutek nieprawidłowego odczytu kwota do zwrotu wynosi ponad 4.000 zł.

Wobec nieusunięcia dostrzeżonych przez Sąd wątpliwości, a nadto mając na uwadze ostatecznie przedłożone do akt faktury korygujące, powództwo nie mogło zasługiwać na uwzględnienie i jako niewykazane podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasądzając od powoda jako strony przegrywającej, na rzecz pozwanego kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na zasądzoną kwotę złożyły się jedynie koszty zastępstwa procesowego w wysokości 900 zł (zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie). W aktach brak było bowiem dowodu poniesienia przez pozwanego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kosztów zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.